E mërkurë, 18 nëntor 2026

Rubrikat

Mbështet Limit.al

Teleskopi Webb kap pamjet e një ylli të shpërthyer brenda një supernove

Teleskopi Hapësinor James Webb ka kapur detaje shumëngjyrëshe, të paparë kurrë më parë në një nga mbetjet më të vëzhguara të një ylli të shpërthyer.

Gazi dhe pluhuri i ndezur i Cassiopeia A është gjithçka që mbetet nga një yll që shpërtheu në një supernova dhe drita e tij arriti në Tokë për herë të parë 340 vjet më parë. Është mbetja më e re e njohur e supernovës në galaktikën tonë, kjo është arsyeja pse objekti qiellor është studiuar nga një mori teleskopësh me bazë në tokë dhe hapësirë.

Cassiopeia A ndodhet 11,000 vite dritë larg në konstelacionin Cassiopeia, dhe mbetja shtrihet për 10 vite dritë.

Vështrimet nga Cas A, siç njihet edhe mbetja, i lejojnë shkencëtarët të mësojnë më shumë se si ndodhin shpërthimet yjore.

Astronomët e kthyen teleskopin Webb dhe instrumentet e tij në drejtim të Cas A për të parë nëse aftësitë infra të kuqe të observatorit mund të kapnin ndonjë gjë që teleskopët e tjerë kanë humbur. Drita infra e kuqe është e padukshme për syrin e njeriut, duke e lejuar Webb-in të tregoj aspekte të padukshme të universit.

Imazhi i ri infra të kuqe i Webb i Cas A është përkthyer në dritë të dukshme në mënyrë që syri i njeriut të mund të shohë ngjyrat e mbetjes. Drita e kuqe dhe portokalli në pjesën e jashtme të mbetjes tregon pluhur të ngrohtë, ku materiali i nxjerrë nga ylli përpara se të shpërthejë po përplaset me gazin dhe pluhurin përreth.

Brenda strukturës si flluskë të mbetjes, mund të shihet drita rozë e shndritshme, së bashku me tiparet që ngjajnë me grumbuj dhe nyje. Ky material erdhi nga ylli i shpërthyer dhe përfshin elementë të rëndë të ndezur si argoni, neoni dhe oksigjeni.

Studimi i mbetjeve si Cas A mund t’i ndihmojë shkencëtarët të kuptojnë pluhurin kozmik, një bllok ndërtimi për yjet dhe planetët, dhe se si yjet e shpërthyer lëshojnë elementë thelbësorë për jetën. /CNN – Limit.al

Të fundit

  1. Aktualitet

    Rekord në Ballkan/ 11,4 mijë studentë nga Shqipëria studiojnë jashtë, kryesoisht në Itali e Gjermani
  2. Opinione

    Trazira në Europë, aty ku Perëndimi i trazuar takohet me Lindjen paqësore
  3. Aktualitet

    Prishtina shtrenjton parkimin, deri në 20 Euro për një ditë në qendër
  4. Aktualitet

    Shqipëria dhe Kosova forcojnë bashkëpunimin për shpëtimin në male
  5. Aktualitet

    Bota përballet me mungesë financimi prej 30 trilionë Eurosh

Më shumë nga Enciklopedi