E mërkurë, 18 nëntor 2026

Rubrikat

Mbështet Limit.al

Shkencëtarët – Sekreti i jetëgjatësisë ndodhet te majaja e bukës

Plakja është një proces të cilit i nënshtrohet çdo qenie humane apo frymor. Dhe një nga objektivat e shkencës është të jetë në gjendje të bëjë që kjo forcë e pashmangshme e natyrës të jetë një proces që mund të kontrollohet, rregullohet dhe modifikohet për të favorizuar jetëgjatësinë.

Sot është fantashkencë, por studiuesit nga Universiteti i Kalifornisë në San Diego po shkojnë në drejtimin e duhur.

Ekipi, i udhëhequr nga Profesor Nan Hao, ka identifikuar një qark kompleks rregullues të gjeneve. Ky qark kontrollon procesin e plakjes së qelizave.

Në studimin e botuar në “Science” thuhet se ekipi ka stimuluar një “proces inteligjent plakjeje” që ngadalëson përkeqësimin e qelizave. Për këtë u përdor biologjia sintetike. Studiuesit ndoqën procesin e plakjes së qelizave në majatë e njohura si “Saccharomyces cerevisiae”, të pranishme në bukë, birrë dhe verë.

Qelizat e majave të rilidhura në mënyrë sintetike jetuan 82% më gjatë se qelizat që plaken në rrethana normale. Ekipi i UC “San Diego” zbuloi se qelizat me të njëjtin material gjenetik dhe në të njëjtin mjedis mund të kalojnë nëpër rrugë të ndryshme plakjeje.

Rreth gjysma e qelizave plaken përmes një rënie graduale të stabilitetit të ADN-së (ku ruhet informacioni gjenetik). Gjysma tjetër plaket përgjatë një rruge të lidhur me rënien e mitokondrive, (njësitë e qelizave që prodhojnë energji).

Duke inxhinieruar një pajisje të ngjashme me orën, të quajtur oshilator gjenetik, ekipi ishte në gjendje të ndërronte periodikisht sistemin e maturimit të qelizës duke ngadalësuar degjenerimin e saj.

“Kjo është hera e parë që parimet e inxhinierisë dhe biologjisë sintetike të udhëhequra nga llogaritja janë përdorur për të ridizajnuar racionalisht qarqet gjenetike dhe riprogramuar procesin e plakjes. Kjo promovon në mënyrë efektive jetëgjatësinë,” tha profesori Nan Hao.

E thënë me fjalë më të thjeshta, zbulimi dëshmon se strategjitë shkencore për të vonuar plakjen, mund të modifikohen. / “Science” – Limit.al

Të fundit

  1. Aktualitet

    Rekord në Ballkan/ 11,4 mijë studentë nga Shqipëria studiojnë jashtë, kryesoisht në Itali e Gjermani
  2. Opinione

    Trazira në Europë, aty ku Perëndimi i trazuar takohet me Lindjen paqësore
  3. Aktualitet

    Prishtina shtrenjton parkimin, deri në 20 Euro për një ditë në qendër
  4. Aktualitet

    Shqipëria dhe Kosova forcojnë bashkëpunimin për shpëtimin në male
  5. Aktualitet

    Bota përballet me mungesë financimi prej 30 trilionë Eurosh

Më shumë nga Enciklopedi