E mërkurë, 18 nëntor 2026

Rubrikat

Mbështet Limit.al

Shuhet albanologu francez Christian Gut, kishte në duar “Zylon” e Agollit

Pak ditë më parë, miku i shqipes dhe shqiptarëve, albanologu dhe përkthyesi Christian Gut ndërroi jetë. Në ditët e fundit të kësaj jete, prof. Gut ishte duke rishikuar përkthimin e kapitujve të munguar të romanit përkthyer shkëlqyeshëm nga ai në frëngjisht, “Shkëlqimi dhe rënia e shokut Zylo”.

Vajza e shkrimtarit Dritëro Agolli, Elona, ka njoftuar për shuarjen e profesor Christian Gut. Përmes profilit të saj në “Facebook”, ajo thotë se lajmin e hidhur të ndarjes nga jeta të mikut të babait të saj ia dha prof. Remzi Pernaska.

“Kujtoj ditën kur me rastin e 85-vjetorit të babit ribotuam ndër të tjera edhe ‘Zylon’. I lumturuar që më në fund mbante në duar një botim serioz, me kopertinë lëkure, ndër miqtë e shumtë që përmendëm për t’ia dërguar librin, ishte edhe prof. Gut. ‘T’i shkruash edhe një letër, e t’i thuash: Do ndeshemi shoku Gut, pasi këtë shprehje e pëlqente shumë Guti’, më thoshte babi atë paradite kur mërmërisnim planet tona. Tanimë të dy janë larguar, kanë lënë gjurmën e dhimbjes, por edhe të veprës së tyre fisnike e të pashembullt”, shkruan Elona Agolli.

Kristian GYT (Christian GUT, 1931-2018). Albanolog francez, arkivist, historian, anëtar i jashtëm i ASHAK-ut. I lindur në Paris, ai kreu studimet e larta dhe u diplomua si arkivist paleograf (Paris, 1955) e më pas u diplomua dhe për gjuhën shqipe në Shkollën Kombëtare të Gjuhëve të gjalla Orientale (Paris, 1966). Krahas detyrave të tjera, ka qenë përgjegjës i mësimdhënies së gjuhës dhe qytetërimit shqiptar në Institutin Kombëtar të Gjuhëve dhe Qytetërimeve Lindore në Paris (1971-1995), drejtor i Departamentit të Evropës Qendrore e Lindore po aty (1971-1980), përgjegjës i seminarit të historisë dhe filologjisë shqiptare në Shkollën Praktike të Studimeve të Larta (Sorbonë – Paris, 1972-2002), ekspert i UNESCO-s (1972-1984). Ka botuar studimin “Pashko Vasa, jeta dhe vepra”, Prishtinë 2007. Është marrë me kërkime për gjuhën e letërsinë shqipe dhe për historinë e Shqipërisë.

Në fushën e gjuhës ka studiuar kontaktet ndërmjet shqipes e maqedonishtes dhe çështje të sistemit emëror e foljor, është bashkautor i metodës “Parlons albanais” (Paris, 1999). Ka botuar disa artikuj përgjithësues për letërsinë dhe folklorin shqiptar në fjalorë të ndryshëm enciklopedikë. Në fushën e historisë ka hulumtuar burime në gjuhën shqipe për historinë e Shqipërisë, inventarin e konsujve të Francës në Durrës, organizimin administrativ, juridik dhe ushtarak të Shqipërisë në v. 1912-1914, veprimtarinë e Komisionit Ndërkombëtar të Kontrollit (shih) etj.

Pjesa më e madhe e botimeve të tij shkencore i kushtohet albanologjisë. Ka përkthyer frëngjisht disa nga veprat më të njohura të letërsisë së sotme shqiptare, si: I. Kadare, “La ville du Sud” (Paris, 1985); D. Agolli, “Grandeur et decadence du camarade Zylo” (Paris, 1990); R. Qosja, “La mort me vient de ces yeuxla” (Paris, 1994), dhe po ai, “La question albanaise” (Paris 1995); “Le Kanun de Lekë Dukagjini” (Pejë, 2001). Ka marrë titullin “Doctor honoris causa” i Universitetit të Tiranës dhe dekoratën “Kalorës i Urdhrit Kombëtar të Legjionit të Nderit”.

Me ndarjen nga jeta të prof. Christian Gut, albanologjia humbi një nga studiuesit e rëndësishëm të gjuhës, letërsisë dhe të kulturës shqiptare në përgjithësi. Akademia e Shkencave e Shqipërisë i ka shprehur ngushëllimet më të sinqerta familjes, miqve dhe bashkëpunëtorëve të tij.

Të fundit

  1. Aktualitet

    Rekord në Ballkan/ 11,4 mijë studentë nga Shqipëria studiojnë jashtë, kryesoisht në Itali e Gjermani
  2. Opinione

    Trazira në Europë, aty ku Perëndimi i trazuar takohet me Lindjen paqësore
  3. Aktualitet

    Prishtina shtrenjton parkimin, deri në 20 Euro për një ditë në qendër
  4. Aktualitet

    Shqipëria dhe Kosova forcojnë bashkëpunimin për shpëtimin në male
  5. Aktualitet

    Bota përballet me mungesë financimi prej 30 trilionë Eurosh

Më shumë nga Kulturë