E mërkurë, 18 nëntor 2026

Rubrikat

Mbështet Limit.al

Përshtypje nga Alpet tona: BUKURITË QË FRYMËZOJNË, ZYRTARËT QË TË IRITOJNË……- Nga: Tahir Bezhani

Klisura- ujvara e Rugovës ,perlë e bukurisë kombëtare.

Këtë verë pata rastin të bëj pushim në bjeshkët e Rugovëssë bukur, më shumë se asnjëherë më parë. Qëndrova gjithsejtë pesë javë. Nuk e ndërroj bjeshkën me detin, jam i  pasionuar në natyrën e bukur bjeshkore.Më tërheqin ato bukuri. Banoja në Bogë,në shtëpinë e dhëndrit tim,ndërsa shëtitja gjithë bjeshkën në orët e paradites, ose të pasdites. Shkoja me makinë deri aty ku shkohej, pastaj ecja lartësive për të thithur ajrin e pastër, për t’u ngopur me ato bukuri të rralla, për ta shijuar fishkëllimën e pishave kur i përkundte era ,ajri i të cilave medoemos, futej thellë në mushkëritë e mia. Më relaksonte e frymëzonte shpirtërisht….

Kapur për Bogën është fshati më i bukur i asaj ane të Rugovës, Shkreli, një hapësirë  e pa sosur, një  bukuri e rrallë që mahnit çdo kalimtarë ,adhurues i natyrës bjeshkore.Këtë e dëshmon ndërtimi i bukur i shtëpive dhe staneve të bukura. Këtë vend të bukur e bënë edhe më madhështorë mbiemri i shkrimtarit të madh, Azem Shkreli,i cili lindi e u rrit me ato bukuri përrallore, të cilat ia falen  vargun e pasur poetik dhe qëndresën shkëmbore deri në vdekje.

Pamje nga Shkreli i Rugovës.

Duke kaluar rrugëve leqore të Shkrelit, më bëhej se po ecja  gjurmëve të poetit të madh. Ndihesha i gëzuar ,perceptoja imazhin e tij madhor si shpat mali. Më bëhej se e vërejatë veshur me shallin e bardhë të Rugovës dhe zërin e tij burrërorë;  “mirë se keni ardhur o vëllezër gjakovarë!….” Pastaj më ushtonin  mendimeve vargjet e tij brilante……Emri i poetit Azem Shkreli, dhënë rrugës kryesore të fshatit Shkrel ,ishte dashuria e shprehur me arsye për ruajtjen ekujtesës dhe  emrit të poetit rugovas. Nuk ndala ecjen deri te qafa e Koshutanit piktoreskë.

Çdo pëllëmbë të këtij fshati e kishte përfshi vala e transferimit turistik, si një ndër vendet më të bukura alpine. Hotele e shtëpia të bukura, ndërtim nga druri i cili është më  preferuesi për syrin turistik. Asfaltimi i atyre rrugë gjarpërore etj. Vërejtëmshpallje e numra telefonash kudo si reklamë e shitjes së trojeve për ndërtim.

Shkreli do kujdes të veçantë të mbikëqyrjes  së infrastrukturës ndërtimore…

BOGA MREKULLI DHE  BRENGË !…..

Fshati Bogë i Rugovës,tani ka disa vite që bënë bujë në aspektin e turizmit malorë, jo vetëm në Komunën e Pejës, por në  gjithë rrafshin kombëtarë e jo vetë. I ndërtuar me një infrastrukturë të egër, pa mbikëqyrje të askujt, tani e sa kohë ,ka filluar të deformohet fort aspekti i shijes turistike. Ka hotele të ndërtuara e të bukura, banesa private me standarde banimi ,por jo edhe me ato ushqimi. Shërbimet e personelit në ato lokale janë jashtë çdo kriteri ,pa profesionalizëm.

Duke pasur parasysh autoktoninë rugoviane, është e udhës që ato hotele të kenë doemos ushqime vendore për turistë, me ato cilësi që i kërkon turizmi malorë.

Një shitore në qendër të Bogës ,punon sipas tekeve të pronarit ,pa asnjë orar dhe pa siguri të artikujve ushqimorë. Çmimet e artikujve nuk figurojnë ,janë sipas tekeve të shitësit ,dhe dyfishi  me ato në qytet.

Një shëmti që vret në veçanti është moskujdesi ndaj ambientit i cili ndotet për ditë e më shumë nga moskujdesi dhe kultura qytetare, por edhe nga moskujdesi total i institucioneve zyrtare të Pejës ,si përgjegjëse për mirëvajtjen e hapësirave turistike. Në asnjë këndë të Bogës nuk gjendet asnjë kontejner i mbeturinave. Janë të detyruar qytetaret t’i bartin me vete në shtëpia ose t’i lënë aty, të shëmtojnë inatosshëm bukurinë e natyrës…..

Plaga që brengosë së tepërmi turizmin në Bogë është rryma. Qytetarëtpothuaj se gjysmën e ditës, e as në orë e mbrëmjes, nuk kanë rrymë të mjaftueshme për funksionimin e jetës normale,siç është përgatitja e ushqimit,pastrimi etj. Janë të tejkaluara arsyetimet e zyrtarëve të Pejës “se nuk po kemi çka me ba!….” Nuk durohet era e fekaleve në një vend turistik ku njeriu shkon të kërkoi shëndet e  ajri të pastër….

Bukuritë e Bogës tani janë të njohura për shumëkënd, andaj nuk desha të merrem këtë herë me të mirat që dihen. Ato që ceka, nuk e kanë vendin të fusin rrënjët në sytë e turizmit tonë… Hapni sytë zyrtarë!….

FSHATI STANKAJ  NJË BUKURI QË VRET…..

Në vitin 1973 kam qenë për herë të parë në fshatin Stankaj të Rugovës. E kisha një mik atje. E kam edhe sot. Verës jeton në Stankaj, vjeshtë e dimër në Pejë. Është rapsodi Hysen Kurtaj, ai miku im i vjetër.Shkova sërish këto ditë për ta vizituar.  Një ditë qëndrova në Stankaj,në Kullën Alpine dykatëshe, me guri. Ishte bukuria e gjithë atyre bjeshkëve. Përfaqëson arkitekturën e kullave të rëndomta të traditës infrastrukturore, me frënxhi dhe çdo pamje tjetër. Ishte një kullë magjepsëse në ato maje të larta, si simbol, ku rezistenca ndaj armikut ka qenë e fortë denbabaden në trojet e Rugovës. Rugova ka një histori të veçantë. Shumë gjak është derdhur në mbrojtje të atij kufiri me Malin e Zi. Rugovasit e plavianët ende nuk i dinë varret e familjarëve të vrarë për atë copë tokë,megjë. Edhe në ditët e sotme këndohen këngë me lahutë për ato lufta të tmerrshme me malazezët.

Ky fshat i Rugovës së Pejës ,ka pamje shumë të bukur ,i ndërtuar në dy shpate(maja) të larta, në mes një përrua i cili gërgëllon këngë ninullash  të lashtësisë, ndërsa pishat e larta freskojnë jetën e banorëve shtatë hedhur. Rruga e asfaltuar i ngjan një shirit të filmi që nuk ngopesh së shikuari….

Pamje e fshatit Stankaj të Rugovës,një bukuri e rrallë. Larte,lagja Lulaj,pika e kufinit me Malin e Zi. Atje e derdha shikimin dhimbshëm edhe unë…..

Sa ishim në kullën e mikut tim,rapsodit Hysen Kurtaj,kaluam çaste të këndshme,duke pirë kafe e bërë llafe. Dreken e shijuam me nga një mazë të zier ,përgatitur allarugovçe,të cilën do e mbaj mend shumë gjatë. Pastaj kërkova që rapsodi të interpretoi dy këngë ,një me lahutë e tjetrën me çifteli. Asgjë nuk kursente që të ma plotësonte dëshirën si mik,  por edhe si traditë në pritje të mikut.

Pas dreke dolëm të shikojmë bukuritë rreth e rreth Stankajve.  Sapo e pyeta për “kofinin e ri”, ai disi, u mërrol në fytyrë,iu kërleshen vetullat e trasha e të zbardhura, si me pritëse më tha: “ i shikon ato dy shtëpi afër njëra tjetrës në atë shpat?- drejtoi gishtin kah lagja Lulaj?- Po i them! Eh ,aty kanë sjellë kufirin e ri, më tha Hyseni, dhe vari shikimin drejt tokës, i mllefosur….Ishte në Çakorr ,përtej Shekuracit ,tani na “erdhi” në oborr të shtëpive…Është derdhë gjak betejave për megja, për vatan, e po i humbim në tavolina bisedash…Kështu kishte pas qenë kjo histori e jona mikë-më tha Hyseni me tërë mllefin e mbledhur mushkërive. Nuk u ndal pa më treguar vargun e një kënge që e këndonte Dervish Shaqa:” na u ka rrasë hasmi te dera…..”

Në mbarim të vizitës së mikut tim,z.Hysen Kurtaj, evokuam edhe kujtimet që na lidhin që nga mosha e re, peripecitë e gjitha atyre viteve që kishim përjetuar pa u takuar,të cilat ishin një jetë e tanë kujtimesh të  këndshme por edhe të vështira.

Në fund, para se të përshëndetemi, miku im më tha: “ mos e le me  këtë vizitë, eja përsëri, se po mos të kishim kaluar aq bukur së bashku, kurrë nuk do ishim takuar…..”

Bujaria e mikut, bukuritë e fshatit, flladi i pishave të asaj lugine, u nguliten në kujtesën time. Një përjetim i tillë mbetët kujtim i paharruar.

Gjakovë,

17.gusht,2020

Të fundit

  1. Aktualitet

    Rekord në Ballkan/ 11,4 mijë studentë nga Shqipëria studiojnë jashtë, kryesoisht në Itali e Gjermani
  2. Opinione

    Trazira në Europë, aty ku Perëndimi i trazuar takohet me Lindjen paqësore
  3. Aktualitet

    Prishtina shtrenjton parkimin, deri në 20 Euro për një ditë në qendër
  4. Aktualitet

    Shqipëria dhe Kosova forcojnë bashkëpunimin për shpëtimin në male
  5. Aktualitet

    Bota përballet me mungesë financimi prej 30 trilionë Eurosh

Më shumë nga Kulturë