Shkruan Izet Shala
Malishevë, 24 dhjetor
“Idiotët” e Dostojevskit dhe të “mjerët” e Victor Hugos
E mërkurë, 18 nëntor 2026
Shkruan Izet Shala
Malishevë, 24 dhjetor
“Idiotët” e Dostojevskit dhe të “mjerët” e Victor Hugos
Fjodor Dostojevski
Victor Hugo
Gjithë problemi me këtë botë është se budallenjtë dhe fanatikët gjithnjë janë të sigurt për vetveten, ndërsa të mençurit janë plot dyshime.
[Bertrand Russell, filozof (1872-1970)]
Dostojevski, Hygo dhe unë, tre njerëz, tre popuj dhe tri shoqëri, tri shtete, tri shkolla dhe katër kategori shoqërore “ Idiotët”, “ Të mjerët” , “ Shpërdoruesit” dhe “Populli”. U nisa për të dhjetën herë në kërkim që t’i takoi “Idiotët “ e Dostojevskit dhe përveç se në libra, takoi idiotët drejtpërdrejt, interesante nuk dallojnë në pamje nga të tjerët, janë miqësorë, kanë histori, janë sovranë në vendimmarrje, kurse kanë edhe kushtetutën e pashkruar që me rigorozitet e zbatojnë për kategorinë e vet, nuk lejojnë që me asnjë mjet juridik dhe të dhunshëm t’u shkelet dinjiteti, ndërsa kërkesa me sublime e tyre në epokën e virtualizmit është. Të bërit komb.
“Të mjerët” e Viktor Hygos, janë kategoria që nuk tregojnë vlera për shoqërinë e vet, i sheh kah do dhe ku do, me portret të tmerrshëm, fytyrë të mavijosur, duar të qara e thonj të pa prerë , flokë si flokë kali, të shtrirë në parqet ku lojën e fëmijëve e dashurinë e të rinjve ua shqetësojnë me kërkim faljet, pa ditur se për çka kërkojnë falje.
Nuk kanë kushtetutë si kategori shoqërore, nuk janë fare miqësorë, nuk janë sovran, janë pa territor e pa vendimmarrje, janë që besa edhe pa liri, të robëruarit e vetvetes, e pranojnë nënshtrimin, shantazhin për një pallto të vjetër, për një kulm prej kashte thekre, për një kafshatë bajate dhe për një makinë me avull.
Unë, koha dhe njerëzit e mi, parafytyroni se çfarë sharmi paraqesin në fotografi, çfarë vlera i krijojnë dhe i zbatojnë për shoqërinë, sa miqësisht shpërdorojnë taksen dhe shtiren ideal për atdheun dhe kategorinë e vet, sa akuzojnë idiotët dhe të mjerët që nuk kanë shpërdoruar bash as njëherë taksen e kategorive të veta , por i kanë mbrojtur me jetë.
Bota e mendimit, imagjinatës dhe veprimit, më tradhton, kujt t’i besoi, idiotëve, të mjerëve, shpërdoruesve, jo asnjërës, por sistemi demokratik ka si rregull shumicën dhe shumica e krijon rregullën, rregulla normën, norma, aktin dhe akti ligjin.
Jeta zhvillohet në këtë biodiversitet, normalisht, marrje- dhënie, vajtje- ardhje, urrejtje- dashuri, besë- tradhti, idiot- të mjerë, shpërdorues- shantazhues, të uritur- të ngopur, të strehuar- të pastrehë, të pasur- të varfër, të robërua- të lirë, diktatorë- demokratë, të ditur- të pa ditur, të përgjegjshëm- të papërgjegjshëm, luftë- paqe, parajsë- ferr, i gjallë- i vdekur, i vdekur i gjallë.
Perdja e jetës në skenën e teatrit “ Makthi”, filloi të bie, shikuesit të shpërndahen dhe së cili me së cilin komentojnë për trion e idiotëve, të mjerëve dhe shpërdoruesve, po fiktivja e dramës , “Populli”, ku ishte, ku është dhe ku do të jetë populli, populli që nuk po lëshon Jehonën e kushtrimit, thirrjen e zgjimit, zgjimin e prushtë dhe t’i këpus vargonjtë e skuqur në duart e ashta apo ashti ka vdekur….!!
Aktualitet
Rekord në Ballkan/ 11,4 mijë studentë nga Shqipëria studiojnë jashtë, kryesoisht në Itali e GjermaniOpinione
Trazira në Europë, aty ku Perëndimi i trazuar takohet me Lindjen paqësoreAktualitet
Prishtina shtrenjton parkimin, deri në 20 Euro për një ditë në qendërAktualitet
Shqipëria dhe Kosova forcojnë bashkëpunimin për shpëtimin në maleAktualitet
Bota përballet me mungesë financimi prej 30 trilionë Eurosh

Veprimtari kulturore

