E mërkurë, 18 nëntor 2026

Rubrikat

Mbështet Limit.al

BIBLIOTEKA NË VUTHAJ- SHEMBULL PRIJATAR – Retrospektivë mediatike nga Binak ULAJ*

Vuthjanët e mërguar në Shtetet e Bashkuara të Amerikës vazhdojnë të përkujdesen për prindërit, motrat dhe vëllezërit e tyre, të cilët janë të vendosur të jetojnë në vatrat stërgjyshore dhe të kontribuojnë në zhvillimin e gjithanshëm të  tyre e, me këtë, edhe të atdheut që i përkasin. Dëshmi për këtë është edhe hapja e bibliotekës në Vuthaj të Plavës e Gucisë.

            Pas rindërtimit dhe përurimit të Shtëpisë së kulturës në Vuthaj vitin e kaluar, për të cilën i kanë dhënë 130.000 dollarë, këtë vit është pajisur me inventar të nevojshëm edhe biblioteka e saj, përurimi i të cilës u bë më 31 gusht të këtij viti. Hapja e kësaj biblioteke, me mesazhin që jepte, ishte një veprimtari mE shumë se kulturore.

Me pjesëmarrjen e tyre, këtë manifestim e nderuan dhe e bënë më kuptimplotë profesori dhe akademiku i shquar Rexhep Qosja, jeta dhe vepra jetësore e të cilit ishte dhe mbetet udhërrëfyese për të gjithë ata të cilët e duan atdheun e lirë dhe të përparuar, babai i dy dëshmorëve të lirisë ende të paplotë të Kosovës, z. Ani Dehari dhe vëllai i tij, Esad Dehari, nga Kumanova, kryetari i Shoqatës së Shkrimtarëve dhe Kritikëve Shqiptarë, z. Reshat Sahitaj së bashku me bashkëshorten e tij znj. Behare Rexhepi, shkrimtare dhe ish-themeluese e Byrosë Informative të Republikës së Kosovës në Bruksel, veprimtari i hershëm i çështjes kombëtare, z. Agush Buja, historiani dhe aktivisti i dalluar, z. Fatmir Arifi nga Presheva,  i biri i atdhetarit të shquar, Ajet Haxhisë, z. Reshat Haxhiu nga Prishtina, anëtarja më e përkushtuar e Lëvizjes për Çlirimin e Trojeve Shqiptare të Okupuara dhe Bashkimin e tyre me Shqipërinë shtetërore, znj. Ajshe Gjonbalaj, nismëtari dhe  njëri ndër aktivistët më të palodhshëm të Këshillit të Fondit për rindërtimin e Shtëpisë së kulturës, z. Esad Gjonbalaj dhe shumë qytetarë nga Plava e Gucia, diaspora dhe viset tjera.

Pas prerjes së shiritit të kuq nga akademiku Rexhep Qosja dhe z. Avni Dehari  (moment ky të cilin e zbukuroi Abetare Ulaj, e veshur me veshje tradicionale vuthjane), të pranishmëve iu drejtua me fjalë përshëndetëse profesor Qosja.

Duke shprehur gëzimin e tij që merr pjesë në një manifestim të këtillë kulturor, profesor Qosja tha se pjesëmarrja kaq e madhe e qytetarëve tregon për përkushtimin e tyre ndaj kulturës, por edhe për edukatën  familjare e qytetare të tyre. Në vazhdim profesor Qosja foli për rëndësinë që ka pasur libri në zhvillimin e shoqërisë njerëzore, për të kaluarën e lavdishme të Plavës e Gucisë dhe rolin e shqiptarëve të kësaj treve në periudha vendimtare historike, veçmas nga Lidhja Shqiptare e Prizrenit e këndej, për numrin e të shkolluarve nga kjo anë, tani  të shkolluar edhe në botën e jashtme, të cilët japin kontributin e tyre kudo që  jetojnë.

Në përfundim të  fjalës së rastit,  profesor Qosja tha se Vuthajt janë një katund  shembullor, me të kaluarën e vet, me historinë e vet, me adetet e zakonet e veta, me virtytet e veta dhe me të sotmen e tyre, gjë që e dëshmon edhe   Shtëpi e kulturës dhe biblioteka e saj.

Gëzon fakti se  para një viti, sapo ishte publikuar  njoftimi se do të hapet biblioteka në Vuthaj,  ishin paraqitur shumë dhurues të librave, jo vetëm nga treva e Plavës e Gucisë, ndër të cilët veçojmë vetëm disa prej tyre.

Me rastin e hapjes së Bibliotekës, Instituti Albanologjik i Prishtinës i ka dhuruar botimet e veta dhe kompletin e veprave të akademik Qosjes, z. Avni Dehari ka dhuruar dhjetëra ekzemplarë të trilogjisë  ”Gjergjat në drita përkrenaresh” dhe të monografisë kushtuar veteranit të çështjes kombëtare, Ali Aliut, Agim Sylejmani i ka dhuruar disa ekzemplarë të monografisë kushtuar pjesëtarit të parë të gueriles në Kosovë, Rexhep Malajt dhe librin“Rrëfime nga burgu”, ku janë paraqitur përjetimet e ish- të burgosurve politikë shqiptarë në burgjet e Jugosllavisë, tani të ndjerë. Përveç disa ekzemplarëve të librit “Vrapo pas diellit”, piktorja e dalluar dhe poetja Kaltrina Hoti, bibliotekës ia ka dhuruar edhe një pikturë të saj. Shpresojmë se shembullin e saj do ta ndjekin  edhe piktorët tjerë nga Plava e Gucia, si Rexhep Feri, Zake dhe Musë Prelëvukaj, por edhe piktorë të tjerë. Përveç librave dhe  fotografive të personaliteteve të shquara të historisë sonë kombëtare të Krahinës së Plavës e Gucisë dhe të fotografive të mësuesve që kanë dhënë mësim në shkollën fillore në Vuthaj, të cilat tanimë janë vendosur, këtë Shtëpi kulture do e kompletonin dhe do t’ia jepnin rëndësinë e duhur edhe pikturat.

Përurimi i bibliotekës u begatua edhe me përurimin e trilogjisë “Gjergjat në drita përkrenaresh”, e autorit AvniDehari, “Për ty, Plavë e Guci”, poezi, e autorit Ramiz Lushaj, dhe “Vrapo pas diellit”, poezi, shkruar nga Kaltrina Hoti.

Referatin për trilogjinë, të përgatitur nga Hydajet Hyseni, i cili për shkak të angazhimeve nuk kishte mundur të vijë, e lexoi studiuesi, Fatmir Arifi.

Pas fjalës së autorit të trilogjisë, drejtuesja e programit të përurimit, Arbenita Vukaj, shprehi respektin e saj dhe të të pranishmëve për z. Avni Deharin, për të cilin tha se përkundër faktit se për lirinë e plotë të Kosovës kanë sakrifikuar jetën dy bijtë e tij të vetëm, ka forcë dhe vullnet për të krijuar dhe për të vazhduar veprimtarinë e tij atdhetare.

Për librin “Për ty, Plavë-Guci” referoi kryetari i Shoqatës së Shkrimtarëve dhe Kritikëve Shqiptarë, z. Reshat  Sahitaj, ndërsa për librin “Vrapo pas diellit” referoi Binak Ulaj.

Në fund të këtij manifestimi të pranishmit u njoftuan se 31 korriku do të jetë dita e përurimit të veprave letrare, shkencore e artistike të autorëve nga Plava e Gucia, por edhe të krijuesve tjerë që trajtojnë tema kushtuar kësaj treve. Dita e përurimit do ta begatojë manifestimin e përvitshëm kulturor “Mirë së vini në Alpet Shqiptare.”

Hapja e bibliotekës është edhe një mesazh drejtuar vendasve, veçmas të rinjve, të mos i braktisin këto treva, bukuritë natyrore dhe resurset e të cilave ofrojnë perspektivë të ndritshme për të gjithë, veçmas tani kur kushtet kanë ndryshuar për të mirë. Hapja e kufijve dhe asfaltimi i rrugës Shkodër-Plavë e Guci, ua ka kthyer shpresën njerëzve. Jo pak familje kanë ndërtuar shtëpi pushimi për turistët, të cilëve u ofrojnë ushqime natyrale tradicionale. Vargu i turistëve nga shumë shtete, veçmas nga Shqipëria shtetërore, sa vjen e shtohet. Ky numër do të shumëfishohet me hapjen e rrugës Deçan-Plavë, për çka vendasit kërkojnë nga organet përgjegjëse shtetërore të Tiranës dhe të Prishtinës, të ndikojnë tek  Qeveria e Malit të Zi ta vazhdojë ndërtimin e kësaj rruge në territorin e vet ngase, siç është parë deri me tani, kjo qeveri nuk është e interesuar ta bëjë një gjë të tillë. Kështu po ndodhë edhe me vazhdimin e rrugës Grabon Kelmend-Tuz-Podgoricë.

Vuthaj, gusht 2019

_____________

*Binak Ulaj u lind më 1944 në Vuthaj të Plavë-Gucisë e tani, prej dekadash, jetnon në Prishtinë, kryeqytetin e Republikës së Kosovës. Ai është një nga personalitetet e shquara të vendlindjes së tij, të trevave shqiptare në Malin e Zi dhe në Kosovë. Është një ndër veprimtarët politik atdhetar të Çështjes Kombëtare Shqiptare e një nder ish të burgosurit politik të rregjimit të Jugosllavisë së Tretë të Titos. Njihet një ndër penat e shquara të gazetarisë e përkthimeve në Kosovë. Ka punuar dhe mësues e drejtor shkolle si në gjimnazin “Xhevdet Doda” në Prishtinë (1993-2003) etj. Ka qënë zv/kryetar i Komitetit për Mbrojtjen e të Drejtave e Lirive Themelore të Njeriut në Prishtinë (1996-2000). Në “Takimin e Plavë-Gucisë”, te “Krojet” në Vuthaj, më 1 gusht 2019, “Gazeta e Alpeve”–gazeta rajonale ndërballkanike e hapësirës alpine Shqipëri-Kosovë-Mali i Zi-Sanxhak, përgjatë brigjeve të Valbonës, Drinit, Moraçës, Limit e Ibrit, e ka nderuar me “Çmimin e Karrierës” për veprimtarinë e tij në masmedia, letrat shqipe e kulturën kombëtare shqiptare.

______________________

Te Shtëpia e Kulturës në Vuthaj, pas daljes nga veprimtaria e përurimit të bibilotekës së saj e librave të autorëve Avni Dehari, Kaltrina Hoti e Ramiz Lushaj. 31 korrik 2019.

Pas veprimtarisë, disa prej tyre, u tubuan për drekë mikëpritëse te restoranti i Kelmend (Keli) Vuthaj (Ahmetaj), te Ujvara në Vuthaj, ku mes tyre, në kryevend, ishte dhe shkrimtari, publicisti e veprimtari i njohur Reshat Sahitaj – kryetar i Uninionit të Shkrimtarëve e Kritikëve Shqiptarë së bashku me zonjen e tij, Behare Rexhepi-Sahitaj.

Shtëpia e Kulturës (dykatëshe) e Shkolla fillore (njëkatëshe) në Vuthaj (kompleksi kulturor e arsimor i Vuthajve) dhe dy vuthjanët: akademik Rexhep Qosja e veprimtari Esad Gjonbalaj te salla e bibliotekës në shtëpinë e kulturës në Vuthaj.

Të fundit

  1. Aktualitet

    Rekord në Ballkan/ 11,4 mijë studentë nga Shqipëria studiojnë jashtë, kryesoisht në Itali e Gjermani
  2. Opinione

    Trazira në Europë, aty ku Perëndimi i trazuar takohet me Lindjen paqësore
  3. Aktualitet

    Prishtina shtrenjton parkimin, deri në 20 Euro për një ditë në qendër
  4. Aktualitet

    Shqipëria dhe Kosova forcojnë bashkëpunimin për shpëtimin në male
  5. Aktualitet

    Bota përballet me mungesë financimi prej 30 trilionë Eurosh

Më shumë nga Kulturë