E mërkurë, 18 nëntor 2026

Rubrikat

Mbështet Limit.al

Muhamet Seci, në jetën e tij nuk lá asnjë shiblé, që t’ia shlyente fytyrën e pastër krejt dritë

Malësia e Gjakovës më 27 prill 2019 e përjetoi dhimbjen e ndarjes nga jeta në moshë 83 vjeçare (i datëlindjes,1936) të historianit, artistit, kulturologut, mësuesit e veprimtarit Muhamet Brahim Seci nga Markajt, për të cilin nga Durrësi, Fasli Kuliçi-Çekaj, shprehet në ngushëllimin e tij se: “ky shok e mik i mirë i të gjithëve…ishte një shembull i shkëlqyer se si duhet vlerësue jeta në vijimësinë e saj” . Sivjet, në këtë prill, kemi 1 vjetorin.

Muhamet Seci shkollimet e para i kreu në vendlindje, ndërsa gjimnazin e, pas kryerjes së shërbimit ushtarak, edhe Institutin e Lartë Pedagogjik, te dy nivelet arsimore, në qytetin e Shkodrës, djepin e dijes e të kulturës së Veriut Shqiptar.

Muhamet Seci shërbeu mësues në shkollat Cerrnicë, Margegaj e Markaj duke dhënë shembull si mësimdhënës e në luftën kundër analfabetizmit, si veprimtar arsimor, kulturor e në masmediat e kohës. Kësokohe të mësuesisë i shkroi dhe artikujt e parë për historinë e Malësisë së Gjakovës (Tropojë) e traditat e saj kulturore, si dhe të mbledhin këngë e rapsodi të vjetra dhe intervista me pjesmarrës në luftërat e Malësisë së Gjakovës e të Kosovës kundër otomanëve, serbo-malazezëve e të Luftës së Dytë Botërore. Ai ishte dhe bashkëpunëtor aktiv i Institutit të Folklorit në Tiranë.

Në mesin e viteve ’60 u caktue në detyrën e përgjegjësit të kulturës në Tropojë (të Vjetër), ku punoi mirë me veprimtaritë kulturoro-artistike, në rritjen e dashurisë për librin tek të rinjtë, në mësimin e historisë e trashëgimisë kulturore, etj.

Diplomati, studiuesi e përkthyesi Mal Berisha në ngushëllimin e tij e kujtonte faktin se si “lexues i dikurshëm, një fëmijë nga Tropoja, librin e parë në jetën e vet e ka marrë e lexuar nga dora e Muhamet Secit” kah vitet ’60 kur ishte përgjegjës i Bibliotekës së Tropojës, i cili “na nxiste që të lexonim sa më shumë duke na vënë në garë kush e kishte kartelen e librave më të mbushur se tjetri. Ai njeri ka lënë gjurmë në jetën e shumë djemve dhe vajzave intelektualë tropojanë”.

Muhamet Seci, sëbashku me studiuesin e publicistin e njohur Murat Gecaj, e kanë shkrue historikun e fshatit Markaj e të Bujanit, si dhe ia filloi punës për një sërë shkrimesh për figura të njohura historike si Bajram Curri, Mic Sokoli, Ali Ibra e burra të tjerë të njohur të Malësisë së Gjakovës.

Muhamet Seci në fillim të Viteve ’70 emërohet drejtor i Muzeut të Tropojës, i Shtëpisë Muze të Bajram Currit, për të cilin ka mbledhë kujtime të shumta nga bashkëluftëtarë e bashkëkohës të tij, nga familjarë të tij si e bija Hajrie Curri e të tjerë.

Që nga ajo kjo kohë i është kushtuar Historikut të Rrethit Tropojë, në bashkëpunim me Elez Qerimin e Sokol Berishën, dukument me randësi e i vlerësuar edhe nga Instituti i Historisë dhe Akademia e Shkencave të Shqipërisë, që shërbeu dhe si bazë e krijimit në Vitet ’80 të Muzeut Historik të rrethit Tropojë, një ndër muzetë më të plotësuar e pasuruar, i një randësie të veçantë, pasi ishte “Muze dhe për Kosovën”, e pasqyronte një pjesë të historisë së saj.

Muhamet Seci, prej nga Vitet ’70, ishte një ndër bashkëpunëtorët e jashtëm të Institutit të Historisë e Akademisë së Shkencave, duke marrë pjesë në shumë konferenca, simpoziume e sesione shkencore, punime shkencore të të cilit janë botuar nga këto dy institucione shkencore dhe nga Instituti Albanologjik i Prishtinës. Ai ishte kumtues në Konferencën Shkencore Kombëtare të Lidhjes Shqiptare të Prizrenit, të asaj për Konferencen e Bujanit, etj. si dhe ka bashkëpunue me figura të ndritura të historisë si Aleks Buda, Stefanaq Pollo…,por dhe me historianët Ali Hadri, Zekeria Cana e Mark Krasniqi nga Kosova.

Muhamet Seci njihet dhe si autor i teksteve të disa këngëve të kënduara nga e mirënjohura Fatime Sokoli, këngtari legjendë i Kosovës, Dervish Shaqa (mik i mirë i tij), ku veçojmë këngët për Bajram Currin, Shote Galicen, “Çikë e bukur nga Tropoja”, etj.

Muhamet Seci i përdorte mirë dhe instrumentat muzikore, si çiftelinë e sidomos shquhej për fyellin, duke marrë pjesë në dy Festivale Folklorike Kombëtare të Gjirokastrës dhe në koncerte të Ansamblit “Valbona” në Ohër-1974.

Muhamet Seci njihet dhe si mjeshtër i drurit, pasi ka punue në dru dhjetra instrumente popullore si lahuta, çifteli, sharki, etj., disa sish dhe me dekorime si Përkrenaren e Skënderbeut, etj., të cilat ia ka dhurue Institutit të Folklorit në Tiranë për të kontribue në mbrojtjen e pasurimin e vlerave kombëtare shqiptare.

Muhamet Seci, për veprimtarinë e tij të shumanshme dhe të vazhdueshme, për kontributete e tij, është dekorue me dy Medalje “Naim Frashëri”, etj., por vlerësimi e mirënjohja ma e madhe është ajo e shprehur nga miq e të njohur në Shqipëri, Kosovë, Malin e Zi e në diasporat shqiptare në botë. Mustaf Danaj nga Amerika shkruante se “mbresa të mira do të qëndrojnë gjatë gjithë jetës time për këtë mik të mirë”. Ibrahim Dizdari nga Brukseli ngushëllimonte: “Zoti e bekoftë shpirtin e tij dhe emrin e mirë që la pas!”. Studiuesi i njohur Ismet Balaj nga Luzha e Tropojës e me banim në Tiranë, opiniononte e faktonte: “Muhamet Seci…Jetoi me nder. Bëri vetëm të mira. Në jetën e tij nuk ka asnjë shiblé, që t’ia shlyente fytyrën e pastër krejt dritë dhe shpirtin e tij të butë e njerëzorë”.

I paharruem kujtimi e veprimtaria e tij në shërbim të vendlindjes së vet, kombit tonë shqiptar.

Ramiz LUSHAJ

Të fundit

  1. Aktualitet

    Rekord në Ballkan/ 11,4 mijë studentë nga Shqipëria studiojnë jashtë, kryesoisht në Itali e Gjermani
  2. Opinione

    Trazira në Europë, aty ku Perëndimi i trazuar takohet me Lindjen paqësore
  3. Aktualitet

    Prishtina shtrenjton parkimin, deri në 20 Euro për një ditë në qendër
  4. Aktualitet

    Shqipëria dhe Kosova forcojnë bashkëpunimin për shpëtimin në male
  5. Aktualitet

    Bota përballet me mungesë financimi prej 30 trilionë Eurosh

Më shumë nga Personazh