E mërkurë, 18 nëntor 2026

Rubrikat

Mbështet Limit.al

SA BAJRAKË KA PASUR MALËSIA E VOGËL (e Gjakovës) – Nga prof. aso. dr. Shefqet HOXHA – Qarku Kukës

Në gazetën “Tropoja” (nëntor, dhjetor 2018), studiuesi i vnjeshëm dhe i plleshëm, miku im, Ibrahim Kadri Malaj, na ka dhënë një pasqyrë bukur të mirë për bajrakët e Tropojës (Malësisë së Gjakovës a Malësisë së Vogël). Sipas tij, pas shek. XVII territori i Malësisë së Vogël qe ndarë nga pushtuesi osman në shtatë bajrakë, të cilët nuk janë krijuar njëherësh:

  • Bajraku i Ptyqit
  • Bajraku i Bujanit
  • Bajraku i Dragobisë
  • Bajraku i Gashit
  • Bajraku i Shipshanit
  • Bajraku i Nikaj
  • Bajraku i Merturit

Por sipas një burimi gojor qëmtuar në Viçidol (prill 1983) prej Zeqir Halilit, vj. 91, edhe Berisha e Tropojës ka pasur bajrakun e vet. Në bashkëbisedim me tw ka qenë i pranishëm edhe shoqëruesi im, juristi i ndjerë shipshanas, Mehmet Baçaj. Në kujtim të atij burri të nderuar, i cili na priti me bujari në kullën e tij dhe për t’i shërbyer, ndoshta, një të vërtete historike, po sjell këtu të dhënat që pata shënuar prej tij.

“Përpara se të vinin të parët e Berishës së Tropojës aty ku janë sot, në Malësi qenë Mara e Vuniçit, Berbati (midis Tropojës e Kasaj), Kojeli (Berishë e Merturit). Tedeli i Berishës së Tropojës është në Pukë (Në Iballë kanë qenë dy vëllazni: Berisha e Merturit dhe Berisha e Alshiqes. Kojeli vinte nga Berisha e Merturit, Berisha e Tropojës – nga Berisha e Alshiqes).

Sipas po kësaj gojëdhëne, të parët e Berishës së Tropojës u larguan nga Puka, pse vendi atje paska qenë shpatinë dhe i vështirë për jetesë. Ata lanë trojet dhe erdhën e zunë vend në luginën e Tropojës. Këtu gjetën Kojelin, edhe ky Berishë, po e Merturit.

Të ardhurit – thuhet – qenë tre vëllezër. Këtu jetesa më e  mirë se në Pukë, po toka ligatinë dhe e pamjaftueshmë për gjallnim, prandaj dy vëllezërit e mëdhenj, dikuri, vendosin të largohen prej aty. Në fillim vendosen në Babaj të Bokës dhe jetojnë për do kohë. Po edhe këtu (në Babaj) gjallnesa u vështirësua, pse vend i thatë, prandaj vëllau i madh (pasardhësit e tij) e lënë edhe atë vend e shkojnë e vendosen në Pozharë të Rekës. I vogli nuk lëvizi, mbet në Tropojë.

Me kalimin e kohës pasardhësit e këtyre tre vëllezërve u shumuan, krijuan vëllazni e katunde: Pasardhësit e vëllaut të madh në Pozharë u bënë 80 shtëpi, pasardhësit e të ndërmjemit në Babaj të Bokës – 60 shtëpi dhe ata të të Voglit në Tropojë – 40 shtëpi.

Berisha e Tropojës ndahet në tri barqe: Pápaj, Isufmemaj dhe Halilaj.

Berisha dhe Kojeli– po sipas Zeqir Halilit – kanë pasur bajrakun e tyre: bajrakun e Kojelit, por këte nuk e kanë shënuar studiuesit e Malësisë së Vogël. Bajraktari i fundit i Kojelit paska qenë Rexhep Arifi, por ky para 60-70 vjetësh (duke u nisur nga viti 1983) është larguar e vendosur në Gjakovë. Kështu Berisha e Tropojës (edhe Kojeli) mbetën pa bajraktar dhe pa bajrak dhe iu bashkëngjitën Shipshanit, pse “nip bije”.

Bajraku i Kojelit mblidhej në Zall të Tropojës. Ky bajrak, si tërë bajrakët e Malësisë, qeverisej nga shtëpitë oxhak (a shtëpi guri), por cilat ishin ato nuk i dimë, sepse nuk e patëm pyetur të ndjerin Zeqir Halili. Po ashtu, këto shtëpi nuk i ka shënuar as miku im në gazetën “Tropoja”.

Potera në bajrakun e Kojelit (Berishës)– po sipas Zeqir Halilit – jepej me pesë pushkë, gjashtë herë allti ose dy kobure.

Bajraktari i Kojelit ka pasë gjashtë otobashë, trima për të ruajtur bajrakun (flamurin).

I pari i fukarasë në Bajrakun e Kojelit paska qenë i Marvataj (Viçidol) dhe nufatë një i shtëpisë së bajraktarit (nufatë – burrë i fortë që garantonte martesat).

Sipas Z. Halilit– dy Berishat (e Tropojës dhe e Brigjeve– e Radogoshit) janë të një tedeli, ardhur nga Merturi i Pukës”.

I dhash këto shënime që studiuesit e Malësisë t’i kenë parasysh në punimet e tyre. Ata, si vendës, kanë mundësi të thellojnë kërkimet dhe të nxjerrin në dritë të vërtetën për bajrakun e tetë.

Ky është dhe qëllimi i këtij shkrimi.

Pyes:“Sa bajrakë ka pasë Malësia e Vogël (e Gjakovës), shtatë apo tetë?”

Tiranë, janar 2019                                            

Të fundit

  1. Aktualitet

    Rekord në Ballkan/ 11,4 mijë studentë nga Shqipëria studiojnë jashtë, kryesoisht në Itali e Gjermani
  2. Opinione

    Trazira në Europë, aty ku Perëndimi i trazuar takohet me Lindjen paqësore
  3. Aktualitet

    Prishtina shtrenjton parkimin, deri në 20 Euro për një ditë në qendër
  4. Aktualitet

    Shqipëria dhe Kosova forcojnë bashkëpunimin për shpëtimin në male
  5. Aktualitet

    Bota përballet me mungesë financimi prej 30 trilionë Eurosh

Më shumë nga Histori