E mërkurë, 18 nëntor 2026

Rubrikat

Mbështet Limit.al

Malsia e Madhe në fokusin e shkrimtarëve dhe dijetarëve të huaj dhe vendas – Nga Vasel GILAJ

1. Malsia e Madhe eshte krahine etnografike e vjeter e percaktuar nga ana gjeografike, banoret e se ciles ruajne vecori e dallohen nga krahinat perreth. Krahina thirret Malsi e Madhe. Edhe pse jane male, me ate emer nuk njihen Dukagjini, Puka, Mirdita e tjer. Banoret e Malsise se Madhe dhe ata te Malsise se Gjakoves e quajne veten malsore. Askush tjeter ne Shqiperi te veriut nuk njihet malsore.
E. Durham

2. Malsia e Madhe gjate shek. XV-VII shtrihej brenda ketyre kufijeve natyrore. Prroni i Thate Mali i Kurriles, Qafa e Thanes, Bjeshket e Namuna, malet Kom e Vizitor, lumenjete Zeta e Moraca e bashkuar me Zeten deri ne derdhje te liqenit te Shkodres.
Kahreman Ulqini

3. Nga fundi i shek. XVII-fillimi i shek. XVIII Malsia e Madhe njohu bajrakun, si lidhje bashkesish te organizimit te vjeter shoqeror, dhe kishte kta bajrakter:ne Hot, Rapsha e Traboini, ne Grude Dinosha e Ksheva, ne Kelmend Selca, Vukli, Nikci dhe Boga, Kastrati nje mal nje bajraktar, dhe Shkreli nje male nje bajraktar, Trieshi Tuzi, Koja, Fundana, Rahoje, Medun, Ubli, Kosor, Kividol dhe Momce. Si male u trajtuan Hoti, Gruda, Kelmendi, Kastrati, Shkreli, Tuzi, Trieshi, Fundana e Koja.
Kahreman Uqini

4. Malsoret kane afer pesembedhjete shekuj qe e njohin krishterimin, po doket e fisit jane me te forta se kanuni i kishes. Ndalohet martesa mes atyre qe jane te lidhur me kumari kishe, me kumari flokesh e me kumari gishtash, zakone kto ne zanafille te tyre teper te lashta, te kohes se paganizmit.
E. Durham

5. E. Durhami e ka njohur shume mire dhe se afermi Malsine e Madhe. Ajo para 124 vitesh thote se Vendi, ne veri te Shqiperise, i quajtur Malsia e Madhe, eshte djepi i pese fiseve te medha:te Hotit, Grudes, Kelmendit, Kastratit dhe Shkrelit. E gjithe krahina perbehet kryesisht nga dy lugina te gjata dhe vargmale te larta. Njera eshte lugina e Cemit dhe tjetra, Lugina e Perroit te Thate.
E. Durham

6. Sipas ndarjeve te vitit 1976 Malsia e Madhe ndahet ne pese fise:Hot, Grude, Kelmend, Kastrat dhe Shkrel. Malsise i takojne edhe Koja dhe Trieshi. Si pjese e Malsise jane edhe Fundana dhe Luhari.
Gjergj Gjokaj

7. Ne librin Malsia e Madhe dhe fiset e saj. Lulash Nika Palushaj, bazuar ne theniet e Shkrelasit Luigj Dede Pacaj, thote se i pari i Hotit ishte Hutani, i pari i Grudes-Grutani, i pari i Kelmendit Kelmeja, i pari i Kastratit Kostani qe krijoj Kastratin dhe Skeni i pari i shktelit qe krijoj Shkrelin.
Lulash Nika Palushaj

8. Ne vitet 1878-1913, gjendja e pekatesise fetare ne Malsine e Madhe eshte kjo. Kelmendi ne vitin 1901, kishte te islamizuar 4% te popullsise. Gruda ne vitin 1900, kishte te konvertuar ne besimin Islam 64% te popullsise. Kastrati ne vitet 1878-1901, kishte 14%. te popullsise. Shkreli ne vitin 1904, kishte te besimit Islam 16 % te popullsise.
Zani i Malsise

Të fundit

  1. Aktualitet

    Rekord në Ballkan/ 11,4 mijë studentë nga Shqipëria studiojnë jashtë, kryesoisht në Itali e Gjermani
  2. Opinione

    Trazira në Europë, aty ku Perëndimi i trazuar takohet me Lindjen paqësore
  3. Aktualitet

    Prishtina shtrenjton parkimin, deri në 20 Euro për një ditë në qendër
  4. Aktualitet

    Shqipëria dhe Kosova forcojnë bashkëpunimin për shpëtimin në male
  5. Aktualitet

    Bota përballet me mungesë financimi prej 30 trilionë Eurosh

Më shumë nga Histori