E mërkurë, 18 nëntor 2026

Rubrikat

Mbështet Limit.al

ÇKA KUVENDUAN MAJOR ABAZ KUPI ME ZEQIR HALILIN, AXHËN E SALI BERISHËS

-Tropojë, më 7 prill 1941-

Zeqir Halili i Berishës, përndryshe: mixha (axha) i Sali Berishës, ka qënë një burrë i njoftun në Veriun e Shqipërisë, si i thonë shprehjes së atëherit: “Nga Shkodra në Shkup”. Ka hy’ në kangë. Ka mbet në histori.
Zeqir Halil Berisha ishte trim. Nji “Trim Malësie”. Tri herë i varruem nga plumbat. Edhe në kambë. Edhe në gjoks. Plagët si “dekorata” trimërie. Shumë burra të Kullës Berisha kanë marrë plagë në luftëra. Ndër ta, edhe gjyshi i tij, Isuf Rexhë Alia, i plagosur në Gjakovë në kohën e Lidhjes Shqiptare të Prizrenit. E thotë kanga popullore: – Kush qet pushkë midis Çarshisë / Dy bijtë e Rexhë Alisë…/. Edhe nipi i tij, Ahmet Xhemë Berisha, tashma në moshë të thyer, mban plagë në trup, i plagosun në Dibër, në kohën e Luftës Partizane, gjatë detyrës misionare si korier i Shtabit të Divizionit V-S.
Gjashtë vite ma herët i pata shkrue do’ vargje për Zeqir Halilin e Berishajve, për Kullën e Berishajve në histori e me histori, pasi në trollin, dyert e sofrën e të cilëve janë mikëpritur personalitete të shquara të Lidhjes Shqiptare të Prizrenit e deri te Lufta ma e fundit e Kosovës: -Te kjo kullë shkoi Pashko Vaso plot krenari / Me vargjet: “Moj Shqypni, e mjera Shqypni” /… / Kjo kullë priti Ahmet Beg Koronicën…/ Aty ndejtën Shota me Azem Galicën / Hasan Beg Prishtina u prit si burrë shteti / Aty ndejti Ramush Hajredini e Ali Ahmeti /”.

Zeqir Halil Berisha ishte dhe pasunik. Kulla e Berishajve i kishte pronë të vetën nji han me 13 dhoma, tri dugaja, banin tregti ndër vise kah rrugëton Drini, Vardari e Limi. Ai e kishte zotshpillekun. Ishte ma i madh se i vllai, Ram Halil Berisha, baba i Sali Berishës, dhe se djemtë e dy mixhëve të tij. Ky Zeqiri ishte “Zotni” në rininë e pleqninë e tij. Zotni nga pamja, fjala, sjellja, ecja… Ky zotnillek i dukej dhe në kalërimet e tij, pasi e kishte një kali shale (atki) fort të mirë, të mbajtun mirë, mjaft i bukur, i thirrun “Dori”, të cilin edhe në “Vjetin e Rracionit” e ushqente me “rriska sheqeri austriaku”. Ai ishte një tjetër “Orë e Trollit” të Berishajve. Ishte njeri bujar për të vetët, për vrritarët e bjeshktarët, për udhëtarët.

Zeqir Halil Berisha ishte burrë i meçëm. I tillë mbetet në kujtesën e brezave. Ende i përmendet emri e fjalët në kuvende e kulla, në oda e rrugëtime. Ishte pleqnar. Pleqnitë i lëshonin rranjë, i hidhnin shtat, i mbanin duvak. I kishte palcë, i rrinin ásht. Ai në rini e pleqëri të tij është takue e ka kuvendue me burra shteti në vendlindjen e tij – Tropojë, në Kosovë, në Plavë-Guci, në Tiranë…, por dhe me njerëz të thjeshtë. Ai dinte me folë me të gjithë, me plot mençuri, fort mirë.
Ishte fill prilli i vitit 1941. Erdhën në Tropojë nji oficer britanik, Dayrell Oakley-Hill, Abaz Kupi – ish majori i Xhandarrmërisë së Zogut, kryeheroi i Qëndresës kundërfashistëve italianë në Portin e Durrësit në prill 1939, nacionalisti i njohur Gani Beg Kryeziu – i Kryezinjëve në Gjakovë, njeri me ndikim të madh në Malësi të Gjakovës e në Kosovë.
Kësokohe, Serbia kishte ndërmarrë ekspedita kundërshqiptare, në tokat shqiptare bregdrinase, në treva të Malësisë së Madhe e në Malësi të Gjakovës. Luftonin dhe berishasit edhe në Pukë – në trojet e moçme, edhe në Mërtur të Tropojës. E thonë kangët: “Me berishë e thaçjanë / kurrkund vend (serbit) si la me xan”/… dhe “Kundër shkjaut Mërtur e Shalë / Po luftojnë trimat përballë /…”/.
Në një situatë të tillë, kur Malësia e Gjakovës dhe krejt Shqipëria ishte e pushtueme nga Italia fashiste dhe, ndërkohë, po sulmohej dhe nga Serbia shoviniste, major Abaz Kupi – kryeheroi i 7 prillit 1939, si për koinçidencë, pikërisht më 7 prill 1941, bash tek nënprefektura e Tropojës, po do’ me e dvet për ménd e kuvend Zeqir Halilin e Berishajve: -Si po thue, o Zeqir Halili, ma e mirë është Italia apo Serbia?
Zeqir Halil Berisha ia ktheu aty për aty përgjigjen mendjemprehtë: – Njësoj janë te dyja, si me të hangër qeni i zi, si i bardhi”.

Ramiz LUSHAJ

Të fundit

  1. Aktualitet

    Rekord në Ballkan/ 11,4 mijë studentë nga Shqipëria studiojnë jashtë, kryesoisht në Itali e Gjermani
  2. Opinione

    Trazira në Europë, aty ku Perëndimi i trazuar takohet me Lindjen paqësore
  3. Aktualitet

    Prishtina shtrenjton parkimin, deri në 20 Euro për një ditë në qendër
  4. Aktualitet

    Shqipëria dhe Kosova forcojnë bashkëpunimin për shpëtimin në male
  5. Aktualitet

    Bota përballet me mungesë financimi prej 30 trilionë Eurosh

Më shumë nga Histori