E mërkurë, 18 nëntor 2026

Rubrikat

Mbështet Limit.al

ALI SHQIPNIA ME IDEALET E ËNDRRAT E TIJ I KALOI KUFIJTË E KOHËS

Nga Avdyl DEDUSHAJ – New York, SHBA

Në ditët e para të nantorit 1960 e kam pá për herë të parë dajën tim, Ali Mus Lushaj. Atë kohë sapo e kishim kaluar kufirin me Malin e Zi, që i ndante tokat etnike shqiptare. Isha 10 vjeç. Po rrinim ulur në stolat e mencës të Degës të Punëve të Brendshme në qytetin e B.Currit. U hap dera.
Brenda hyri në polic i shoqëruar nga një burrë i hajshëm, i gjatë.

-Ky asht Alia, vllau yt – iu drejtua polici nanës time.

U përqafuam. Ne, thmive, na i hodhi duart krahëve e na tha me dashuri:

– Hajde shkojmë te shtëpia…

Mbas tre ditësh ne na nisën për udhë. Na percollën deri te agjensia e udhëtarëve. Do të shkonim për në Shkodër. Para se të hynim në autobuz daja Ali na përshendeti dhe fjalët e tij të fundit më kujtohen qartë edhe sot:

– Kisha pas qef me nejtë këtu me ne, po shteti ka rregullat e veta…

Mbas disa viteve qëndrimi emigrant politik në Shqipëri u vendosëm përfundimisht familjarisht në qytetin e Elbasanit.

Pushimet verore çdo vit i kalonim te dajët e mi në qytetin e Bajram Currit, në rrethin e Tropojës. Me dajën Ali rrinim më rrallë. Ai shkonte shpesh me shërbime apo rrinte gjatë në punë dhe kthehej në shtëpi në mbrëmje vonë.

Unë e pyesnja shumë herë:

– Ee dajë, kur do të mbarojnë këto shërbimet e tua?

Ai, pothuaj gjithmonë, me jepte të njëjten përgjigje:

-Do ta zhvillojmë Shqipninë…

Kjo ishte përgjigjja e tij. Ky ishte idealizëm i tij.

Daja Ali, të djelave kur kishte pushim, na mirrte e dilnim sëbashku.- Hajde se do u jap nga një lang boronice – na thoshte. Atë e përshendesnin mjaft njerëz kur dilnim në bulevardin e qytetit. -Tungjatjeta Ali Lushaj…Ai ua kthente përshendetjen me përzemërsi.

Me kalimin e viteve, kur dilnim në qytet me dajen Ali, shihja se njerëzit e përshendesnin ndryshe:

-Tungjatjeta, Ali Shqipnia…!

Dhe ai jua kthente përshendetjen i qetë.

Ali Lushaj nuk ishte ma Ali Lushaj. Ai, tashma ishte “Ali Shqipnia”.

Ky mbiemër simbolik përcakton qartë idealet që e udhëhoqën atë në jetë dhe në punët e tij këtë njeri atdhetar idealist, i përkushtuar për Shqipërinë e tij, që e donte kombin e tij të bashkuar në një Shqipëri të vetme.

Dhe e ruajti këtë sinonim deri në vdekje. Ai, si gjithë malësorët e Tropojës, i ruajti idealet patriotike. Ai e kishte teserën e partisë, po ai i ruajti idealet e patriotizmit e të atdhedashurisë.

Daja im, Ali Mus Lushaj, para së gjithash ishte një shqiptar i ndershëm, atdhetar, punëtor. Flamuri Kuqezi ishte para teserës së kuqe. Ideali për një Shqipëri të Bashkuar ishte para teserës së tij, edhe kur ishte partizan i Brigadës III-S deri në Kosovë e në Sanxhak dhe deri në vitet ’90 kur në moshën e tretë të veteranit kontribuonte për UÇK-në, për çlirimin e Kosovës, pasi shtëpinë e tij në kodër të qytetit të Bajram Currit, tek gështenjat, e kishte kthye në bazë lufte, me armatime për Luftën e Kosovës.

Më 1978, daja Ali Mus Lushaj edhi në Elbasan. Unë ia shpreha pakënaqësinë për vendin e punës që më kishin dhënë, pasi më kishin caktuar në një fshat të largët, që nuk kishte as rrugë makine.

Ai m’u përgjigj:

-Do ta zhvillojmë vendin kudo…

– Gjithmonë me këtë përgjigje, o daja Ali, – i thashë.

Ne, të dy, folëm gjatë për çfarë ndodhte në atë kohë në vendin tonë.

Ai, në shumicën e rasteve ishte i një mendimi me mua.

Mbas përmbysjes së diktaturës, Ali Shqipninë, dajën tim, kisha 13 vite pa e takuar, pasi unë erdha në Amerikë, në New York. E takova më 2002. Ndejtëm disa orë bisedë me dajën Ali, por ato orë m’u duken minuta.

Midis të tjerave, daja Ali, për të më ngucë më tha për Kullat Binjake:

– Ua rrëzuan kullat e mëdhaja.

– Njeriut që i jep besë e të pret në besë nuk kie si t’i ruhesh,..- i thashë.

– Edhe ti, me tersët tanë të regjimit, kini dashtë ta përmbysni Amerikën, po nuk iu eci…

Ai ndaloi pak e m’u kthye:

-Asnjëherë nuk kam menduar për përmbysjen e dikujt e le mbasanaj të shteteve. Gjithmonë jam munduar me forcën time të punoj për përparimin e Shqipnisë…

Ky ishte Ali Shqipnia, me andrrat e idealet që u drejtua në jetë e në punën e tij.

Ali Lushaj, Ali Shqipnia, ishte njeri simbol i vlerave morale, i idealeve të atdhedashurisë, i njeriut të drejtë që pasqyronte vetëm respekt e mirësi. Ai punoi me bindje e shpresë se një ditë Shqipnia do të jetë vend i zhvilluar. Ali Shqipnia me idealet e ëndrrat e tija i kaloi kufijtë e kohës.

Më 2013 isha në Valbonë dhe fjeta një natë në hotelin më të mramë, atje ku buron Valbona.

Pyetëm: sa na kushton për të fjetur?

 – Për 4 veta 40 €– na thanë.

– Mirë, – ua shprehëm dakordësinë.

Gjatë mbramjes i tregova pronarit të hotelit:

-E kam pasë dajën Ali Lushaj kryetar të kooperativës në zonën tuaj, në koperativën e Dragobisë që përfshinte dhe Valbonë, Çerem…

-Oo, po, po, – pohoi pronari.

Ai na shoqëroi deri tek dhoma, qëndroi te dera dhe m’u drejtua mua:

– Më jepni veç 20 € me që e paske dajë Ali Lushajn. Më ka folë baba se ka kenë burrë i drejtë dhe puntor i madh…

Ali Lushaj, daja im, atë natë më kurseu 20 €, megjithëse kishte shumë vite që ishte larguar, banorëve të Valbonës iu kishte mbetur në zemër si njeri i drejtë e punëtorë…

New York, 13 korrik 2017

______
Në foto: Dajë e nip – Ali Lushaj dhe Avdyl Dedushaj, 6 nëntor 1983.

Të fundit

  1. Aktualitet

    Rekord në Ballkan/ 11,4 mijë studentë nga Shqipëria studiojnë jashtë, kryesoisht në Itali e Gjermani
  2. Opinione

    Trazira në Europë, aty ku Perëndimi i trazuar takohet me Lindjen paqësore
  3. Aktualitet

    Prishtina shtrenjton parkimin, deri në 20 Euro për një ditë në qendër
  4. Aktualitet

    Shqipëria dhe Kosova forcojnë bashkëpunimin për shpëtimin në male
  5. Aktualitet

    Bota përballet me mungesë financimi prej 30 trilionë Eurosh

Më shumë nga Diaspora