E mërkurë, 18 nëntor 2026

Rubrikat

Mbështet Limit.al

Sinn Fein, fitore historike në zgjedhje në Irlandën e Veriut

Sinn Fein, ish-krahu politik i IRA-s, e cilësoi fitoren e parë të zgjedhjeve në Irlandën e Veriut si një “moment përcaktues” për rajonin që është pjesë e Britanisë dhe bëri thirrje për një debat mbi krijimin e një Irlande të Bashkuar.

Sipas rezultateve zyrtare, Sinn Fein siguroi 29% të votave për parlamentin rajonal, ndërsa Partia Unioniste Demokratike pro-britanike mori 21.3% të votave. Ndonëse numërimi i plotë votave ende nuk ka përfunduar, analistët thonë se asnjë parti nuk ka shanse t’i afrohet rezultatit të lëvizjes Sinn Fein.

“Dita e stome përfaqëson një moment në mbështetje të ndryshimeve të mëdha. Është një moment përcaktues në politikën tonë dhe për popullin tonë”, tha udhëheqësje a Sinn Fein-it në Irlandën e Veriut, Michelle O’Neill.

Ajo tha se tani duhet të ketë një “debat të sinqertë” rreth qëllimit të partisë për bashkimin e territorit me Republikën e Irlandës.

Fitorja Sinn Fein-it nuk e ndryshon statusin e rajonit sepse organizimi i një referendumi për bashkimin me Republikën e Iralndës varet nga Britania e Madhe dhe për organizimin e tij do të duheshin shumë vite.

Por kjo ka një rëndësi të madhe simbolike, duke i dhënë fund dominimit njëshekullor të partive pro-britanike, të mbështetura nga popullsia protestante e rajonit.

E pyetur nga një gazetar nëse ajo priste të bëhej Ministrja e Parë nacionaliste irlandeze e rajonit, një post i ngjashëm me atë të Kryeministrit, O’Neill tha: “Njerëzit kanë folur për këtë”.

Ndonëse partia me numrin më të madh të votave ka të drejtë të paraqesë një kandidat për Ministër të Parë të rajonit, ajo është e detyruar të ndajë pushtetin dhe mosmarrëveshjet me Partinë Unioniste Demokratike nënkuptojnë se gjetja e një kandidati që do të merrte mbështetjen e të dyja partive mund të marrë disa muaj.

Udhëheqësi i Partisë Unioniste Demokratike, Jeffrey Donaldson tha se nuk do të hynte në qeveri nëse nuk rishikohet protokolli që rregullon tregtinë e Irlandës së Veriut me Britaninë e Madhe pas daljes së saj nga BE-ja.

Partia Unioniste Demokratike u kritikua ashpër gjatë fushatës për trajtimin e çështjes së Brexit-it. Heqja e kufirit tregtar midis Irlandës së Veriut dhe pjesës tjetër të Britanisë së Madhe ishte një premtim i saj kryesor në fushatën zgjedhore.

Aspiratat e rajonit për bashkimin me Republikën e Irlandës

Lëvizja Sinn Fein ishte kritikuar në të dyja anët e kufirit irlandez për lidhjet e saj me dhunën paraushtarake gjatë tre dekadave të luftës për statusin e Irlandës së Veriut brenda Mbretërisë së Bashkuar që përfundoi me nënshkrimin e një marrëveshjeje të paqes në vitin 1998.

Që atëherë, ajo është transformuar, duke u bërë partia më e madhe në Republikën e Irlandës, ku ka krijuar një bazë të suksesshme votuesish përmes fushatave për çështjet e përditshme si kostoja e jetesës dhe kujdesi shëndetësor.

Ajo ndoqi një rrugë të ngjashme në zgjedhjet në Irlandën e Veriut, ku u fokusua më shumë në çështjet ekonomike të vendit se sa në nevojën për bashkimin me Republikën e Irlandës, në përpjekje për të tërhequr votuesit e moderuar.

Zgjedhjet ndjekin prirjet demografike që prej kohësh kanë sugjeruar se partitë protestante pro-britanike do të eklipsoheshin përfundimisht nga partitë kombëtare irlandeze kryesisht katolike që favorizojnë bashkimin e veriut me Republikën e Irlandës.

Të gjithë kandidatët e Partisë Unioniste Demokratike së bashku siguruan pak më shumë vota se sa të gjithë nacionalistët në zgjedhjet e së enjtes.

Të fundit

  1. Aktualitet

    Rekord në Ballkan/ 11,4 mijë studentë nga Shqipëria studiojnë jashtë, kryesoisht në Itali e Gjermani
  2. Opinione

    Trazira në Europë, aty ku Perëndimi i trazuar takohet me Lindjen paqësore
  3. Aktualitet

    Prishtina shtrenjton parkimin, deri në 20 Euro për një ditë në qendër
  4. Aktualitet

    Shqipëria dhe Kosova forcojnë bashkëpunimin për shpëtimin në male
  5. Aktualitet

    Bota përballet me mungesë financimi prej 30 trilionë Eurosh

Më shumë nga Bota