E mërkurë, 18 nëntor 2026

Rubrikat

Mbështet Limit.al

SHBA, zyrtarisht jashtë Marrëveshjes së Parisit mbi klimën

“Au revoir”, Marrëveshja e Parisit. Duke nisur nga sot (e mërkurë), sipas rregullave të Kombeve të Bashkuara, Shtetet e Bashkuara të Amerikës janë zyrtarisht jashtë marrëveshjes globale të klimës….

Më poshtë është një vështrim i shpejtë se si ndodhi kjo, çfarë do të thotë dhe çfarë mund të ndodhë në të ardhmen…

Mund t’ju falej nëse do të kishit menduar se Shtetet e Bashkuara e braktisën marrëveshjen globale mbi ndryshimet klimatike shumë kohë më parë. Nga viti 2017, kur Presidenti Trump njoftoi qëllimin e braktisjes së marrëveshjes, ai foli për largimin nga kjo gjë si të ishte një marrëveshje e përfunduar. Në të vërtetë, largimi nga Marrëveshja e Parisit ishte një rrugëtim i gjatë.

Më 4 nëntor 2019, dita e parë e mundshme, sipas rregullave të Kombeve të Bashkuara, kur një vend mund të nisë procesin e largimit përfundimtar, sekretari i Shtetit, Mike Pompeo, dorëzoi dokumentet e nevojshme për ta bërë këtë. Procesi u mbyll automatikisht një vit më vonë. Kështu, duke nisur nga sot, Shtetet e Bashkuara nuk bëjnë më zyrtarisht pjesë në grupin e vendeve që janë angazhuar në luftën kundër ndryshimeve klimatike.

Presidenti Trump e ka cilësuar Marrëveshjen e Parisit “një punë vrasëse” dhe ka thënë se “ajo do të ndëshkojë popullin amerikan dhe do të pasurojë ndotësit e huaj”. Por, teknikisht, Marrëveshja e Parisit nuk u kërkon SHBA të bëjnë asgjë. Në të vërtetë, nuk është as traktat. Është një marrëveshje jo-detyruese mes vendeve të të gjitha niveleve të pasurisë dhe përgjegjësie për çështjen e ndryshimeve klimatike, për të reduktuar emetimet e brendshme të gazit serrë.

Marrëveshja lidh në praktikë, në një kontekst unik, çdo shtet që zotohet të reduktojë emetimet, me synimin që  të vendosë objektiva me kalimin e kohës. SHBA, nën drejtimin e presidentit Barack Obama, premtuan se do të reduktonin emetimin gazit serrë rreth 28% krahasuar me nivelet e vitit 2005 brenda vitit 2025, por progresi për këtë objektiv u ndal nën administratën e Trump.

Cilat vende janë në këtë marrëveshje dhe çfarë po bëjnë ato

Kësaj marrëveshje i është bashkuar thuajse çdo vend i botës. Nga 195 vende që e kanë nënshkruar Marrëveshjen e Parisit, 185 e kanë miratuar zyrtarisht atë. Në fillim, Nikaragua dhe Siria e refuzuan mbështetjen e tyre, por në fund të dyja u bënë pjesë e saj.

Duke nisur nga e mërkura, përveç Shteteve të Bashkuara, janë edhe vendet që fillimisht e nënshkruan por nuk e kanë miratuar zyrtarisht: Angola, Eritrea, Irani, Iraku, Sudani i Jugut, Turqia dhe Jemeni. Deri tani, asnjë vend nuk ka ndjekur shembullin e Shteteve të Bashkuara për të hequr dorë nga Marrëveshja e Parisit. Në një moment, edhe presidenti i Brazilit. Jair Bolsonaro, kërcënoi se do të bënte të njëjtën gjë, por në fund, ndryshoi kurs.

Në javët e fundit ka pasur angazhime ambicioze në lidhje me çështjet klimatike nga Europa dhe Azia. Parlamenti Europian votoi muajin e kaluar për reduktimin e emetimeve me 60% brenda vitit 2030, me synimin për të arritur neutralitetin e karbonit brenda vitit 2050.

Kjo masë do të merret në konsideratë edhe nga Këshilli i Ministrave në Bashkimin Europian. Kina ka premtuar se do të bëhet ‘carbon neutral’ në vitin 2060. Këtij angazhimi i janë bashkuar edhe Koreja e Jugut dhe Japonia, të cilat kanë premtuar se do të reduktojnë emetimet deri në vitin 2050.

“Ka një përpjekje të vazhdueshme, e cila vijon të rritet edhe me largimin e Shteteve të Bashkuara” tha Alden Meyer, drejtor i “Union of Concerned Scientists” dhe një veteran prej 30 vitesh mbi negocimet ndërkombëtare mbi klimën. Pyetja është: a do të vijojnë këto përpjekje pa pjesëmarrjen e SHBA-së? – tha ai.

A do t’i rrisin emetimet e gazit serrë SHBA?

Jo domosdoshmërisht. Largimi nga Marrëveshja e Parisit nuk do të thotë në vetvete se SHBA do të heqin dorë nga lufta kundër ndryshimeve klimatike. Nga ana tjetër, do të thotë se qeveria federale e ka braktisur zyrtarisht, të paktën për tani, objektivin e presidentit Obama për të reduktuar emetimet me rreth 28% krahasuar me nivelet e vitit 2005 brenda vitit 2025.

Ish-zëvendëspresidenti Joseph R. Biden Jr., është zotuar se do t’i bashkohet Marrëveshjes së Parisit ditën e parë që do të nisë detyrën si president. Në terma praktikë, kjo do të thotë se në Ditën e Inaugurimit, më 20 janar, administrata e tij do t’i nisë një letër Kombeve të Bashkuara për t’i bërë të ditur qëllimin e Amerikës për t’iu bashkuar Marrëveshjes. Rikthimi do të mund të bëhej zyrtar vetëm 30 ditë më pas.

Marrë me shkurtime: The New York Times

Të fundit

  1. Aktualitet

    Rekord në Ballkan/ 11,4 mijë studentë nga Shqipëria studiojnë jashtë, kryesoisht në Itali e Gjermani
  2. Opinione

    Trazira në Europë, aty ku Perëndimi i trazuar takohet me Lindjen paqësore
  3. Aktualitet

    Prishtina shtrenjton parkimin, deri në 20 Euro për një ditë në qendër
  4. Aktualitet

    Shqipëria dhe Kosova forcojnë bashkëpunimin për shpëtimin në male
  5. Aktualitet

    Bota përballet me mungesë financimi prej 30 trilionë Eurosh

Më shumë nga Bota