E mërkurë, 18 nëntor 2026

Rubrikat

Mbështet Limit.al

VIZITË MBRESËLENËSE NË KALANË E ROZAFËS, SHKODËR

Nga Ibrahim HAJDARMATAJ

– Me Veteranë të LANÇ-it dhe ish familje të dëshmorëve të Luftës Nacionalçlirimtare, nxënës e mesues të shkollës së mesme “ Hoxhë Zogu”, Zogaj (Malësia e Gjakovës), Tropojë morën nismën për të bërë një vizitë pune në Kalanë e Rozafës në Shkodër.

– Rrugëtimi që u bë me fugona, Zogaj-Kukës, rruga e Kombit dhe Shkodër ishte mjaft i kënaqur, si për mësuesit edhe për nxënësit, kështu me këngë dhe anekdota kaloi rruga pa u ndier fare lodhja.

– Pse thashë më lart, se pjesëmarrësit janë pasardhësit e atyre baballarëve që luftuan me armë në dorë, duke derdhur gjak dhe disa duke dhënë edhe jetën që ne sot e gëzojmë At’dheun tonë të dashur, të lirë dhe të begatë.

– Le të njihemi me disa pjesëmarrës :

– Bujar Hajdarmataj është drejtor i kësaj shkolle. Vëllai i babait të Bujarit ka qënë Hero i Punës Shaban Hajdarmataj, gjyshi i Bujarit, Rexhë Hajdarmataj me dy vëllezërit e tij, Musli Hajdarmataj, Kadri Hajdarmataj, si dhe një nuse e tyre Rushë Hajdarmataj, gjermani pasi i pushkatoi, i hodhi këta të katërt në flakën e zjarrit, duke u djegur  trupat e tyre bashkë me shtëpinë e tyre, në Zogaj, të cilët janë dëshmorë të At’dheut.

– Mësuesi i Edukimit Fizik Isa Lajthiza, mburret me babain e tij Zog Lajthiza, i cili ka qënë një luftëtar i devotshëm, jo vetëm në fshat, por në tërë krahinën e Bytyçit të Malësisë së Gjakovës. Zogi ishte një luftëtar trim ndaj armikut ku populli e quante se “Zogi është i çartur”, çka do të thotë një trim i vendosur për vatanin e tij.

-Mësuesi Agim Sadikaj, ku vetëm këtij i jeton babai, të cilin e ka pasur partizan të territorit, në komandën e vendit, në batalionin territorial me komandant Pjetër Kostën me qendër në Berishë të Tropojës. Babai i Agimit, Kadri Sadikaj edhe sot është i fortë, i cili punoi pas çlirimit të At’dheut me detyra të rëndësishme, deri në udhëheqje të administratës shtetërore të Tropojës. Sot Kadriu është veprimtar i shquar i organizatës të Veteranëve të LANÇ-it të Tropojës.

-Në kalanë e Rozafës të qytetit të Shkodrës, ishte i ftuar nga kolektivi  mësues-nxënës të kësaj shkolle, koloneli në lirim Ali Demushi, me banim në Shkodër, për të bërë një bisedë rreth kalasë së Rozafës të pranishmëve. Aliu ka qënë në vitet e monizmit, komandant Brigade në Shkodër dhe më vonë zv/drejtor i Institutit të Lartë Pedagogjik në Shkodër, për anën e edukimit fizik, të asaj kohe. Aliu pasi u përshëndet përzemërsisht me pjesëmarrësit e mori fjalën duke bërë një prezantim modest për kalanë, i cili ndër të tjera tha :

– Shkodra shtrihet në veri-perëndim të Shqipërisë, buzë liqenit që mban të njëjtin emër, ku bashkohen dy lumenjtë, Buna dhe Kiri. Shkodra ka më se dymijë vjet që nuk e ka ndryshuar emrin. Shkodra sot, është qendra më e madhe ekonomike dhe kulturore e veriut të Shqipërisë dhe një nga tre qytetet më të mëdha pas kryeqytetit tonë Tiranës dhe qytetit bregdetar Durrësit. Në Shkodër kalojnë lumenjt Drini, Buna e Kiri dhe rrethohet nga një varg malesh : Maranaja në veri, Cukali dhe Sheldia në lindje dhe Taraboshi në jugperëndim.

-Kështjella njihet me emrin Rozafa në periudhën e mesjetës, e cila u pushtua nga sllavët dhe bizantët.

-Marin Barleti, në shekullin e XV në veprën e tij “Rrethimi i Shkodrës”, shkruante : “ na patën rënë në dorë disa shkrime… Ishin shkruar aty në gjuhën popullore se një farë Roza me motrën e vet e quajtur Fa, qënë themelueset e para të Shkodrës dhe prandaj fortesa e saj quhet Rozafat”, e cila ndahet nga oborri i parë dhe brenda saj ndodhen katër depozita për grumbullimin e ujit. Aty ruhet edhe një depo, një burg, si dhe një kishë e kthyer më vonë në xhami. Muzeu i kështjelles së Rozafës, gjendet në oborrin e tretë të kalasë. Kalaja është e shpallur nga shteti shqiptar monument kulture që në vitin 1948 dhe vazhdon gjithnjë të mbrohet nga shteti shqiptar. Për herë të parë shteti në vitin 1971 bëri restaurimin e kalasë Rozafa…

– Pjesëmarrësit e dëgjuan me vemendje Ali Demushin, të cilit i bënë pyetje të ndryshme dhe e falënderuan për këtë prezantim dinjitoz, për kalanë Rozafa të Shkodrës.

-Pasi u përshendët me pjesëmarrësit Aliu mori rrugën për në qytetin e Shkodrës, me bicikletën e tij, traditë e shkodranëve, të cilët pjesën më të madhe të lëvizjes nëpër Shkodër e kryejnë me bicikletë.

-Përseri këngë në kthim, ku mbrëmja i zuri pjesëmarrësit në vendlindje dhe vendbanimin e tyre në Zogaj, Malësia e Gjakovës, Tropojë.

-Ky eskursion mbresëlënës u vlejti nxënësve dhe mësuesve për të shtuar horizontin e tyre në mënyrë konkrete në aspektin gjeografik e historik, si dhe në kalitjen fizike.

Të fundit

  1. Aktualitet

    Rekord në Ballkan/ 11,4 mijë studentë nga Shqipëria studiojnë jashtë, kryesoisht në Itali e Gjermani
  2. Aktualitet

    Prishtina shtrenjton parkimin, deri në 20 Euro për një ditë në qendër
  3. Aktualitet

    Shqipëria dhe Kosova forcojnë bashkëpunimin për shpëtimin në male
  4. Aktualitet

    Bota përballet me mungesë financimi prej 30 trilionë Eurosh
  5. Aktualitet

    Turizmi botëror drejt rekordit: 1.57 miliardë mbërritje më 2026

Më shumë nga Zëra