E mërkurë, 18 nëntor 2026

Rubrikat

Mbështet Limit.al

TYRBJA E SULLTAN MURATIT NË KOSOVË

Tyrbja e Sulltan Muratit gjendet në fshatin Mazgit të Obiliqit.

E ndërtuar në shek. XIV, është një ndër veprat më të vjetra të arkitekturës osmane në Ballkan.

Kjo tyrbe u ndërtua për trashëgimtarin e tretë të fronit osman, Sulltan Muratin I, i cili ra dëshmor në Betejën e Parë të Kosovës që u zhvillua më 8 qershor të vitit 1389.

Në këtë tyrbe gjendet varri i Sulltan Muratit (një arkë e punuar me dërrasa), i cili është i rrethuar me varre të personave të cilët e kanë ruajtur varrin me dekada.

Planimetria e kësaj ndërtese e ka formën e katrorit të mbuluar me kupolë prej tullave, kurse parahyrja mbulohet me një kupolë të vogël e cila mbështetet në katër shtylla me bazë rrethore, të formuara prej blloqeve masive të gurit të gdhendur. Ndërtesa ka sistem të murosjes masive: mure të kombinuara nga tullat dhe gurët e shtrënguar me hatulla të veshura me blloqe prej gurëve ranorë. Në mure janë të vendosura tetë dritare (në secilën fasadë nga dy) si edhe portali i hyrjes në anën jugore i cili përfundon në formë harkore (në anën e brendshme). Tamburi është i ndërtuar me material të kombinuar: tulla në anën e brendshme dhe gurë nga ana e jashtme. I tërë objekti në brendësi është i suvatuar deri në pjesën ku fillon tamburi. Në anën e jashtme, porta e hyrjes ka një dekorim karakteristik të gdhendur në mermer, që përmban motive të florës dhe mbishkrime me shkronja arabe.

Dokumentacioni i tyrbes tregon se deri në vitin 1660 nuk ka pasur riparime (këtë e dëshmon Evliya Çelebi në vitin 1660, i cili i shoqëruar nga Pasha Melek Ahmed vizitoi tyrben e shenjtë, dhe vërejti që varri ishte i lënë pas dore).

Në vitin 1845 komandanti i ushtrisë osmane, Hyrshid Pasha, inicioi meremetimin e tyrbes.

Në vitin 1866 gjatë punëve riparuese në oborr ku gjendej pusi u ndërtua një qeshmë. Për të siguruar strehim dhe pushim për vizitorët e tyrbes, Sulltan Abdul Hamid Khan kishte dhënë urdhër që të ndërtohej Selamllëku (bujtina) dy katesh, i cili u përfundua në vitin 1896.

Në vitin 1907 me urdhër të Sulltanit II Abdul Hamid Khan tyrbja u rinovua. Tyrbja u restaurua sërish në vitin 2005.

 Financimi i restaurimit të tyrbes dhe anekseve të saj (punime këto që filluan në maj 2005 dhe përfunduan brenda 8 muajve) u bë nga Enti i Turqisë për Punët Fetare, Agjencia Turke për Bashkëpunim dhe Zhvillim – TIKA dhe Drejtoria e Përgjithshme e Fondacionit Fetar të Turqisë.

Gjatë gërmimeve arkeologjike të kësaj faze janë nxjerrë në dritë edhe themelet e vjetra të tyrbes. Në vitin 2009 në kuadër të projektit të aplikuar nga TIKA objekti i Selamllëkut, i restauruar më parë, u shndërrua në shtëpi kulture.

Pas një marrëveshjeje të nënshkruar me MKRS-në në vitin 2010, TIKA ka nisur kompletimin e këtij kompleksi, përfshirë këtu edhe kompletimin e infrastrukturës së nevojshme për ofrimin e kushteve më të mira për vizitorët.

Si rezultat i kësaj, veç në vitin 2011 Tyrbja ka pasur 8 mijë vizitorë dhe ka qenë një ndër objektet më të vizituara në Kosovë.

Tyrbja e Sulltan Muratit e ndërtuar në vitin 1389 është  shpallur Monument Kulture i Kosovës dhe është në mbrojtje nga shtetit i Kosovës si monument I trashëgimisë kulturore të saj  me vendim të vecantë (245/50) i kategorisë “arkitekturor”.

Të fundit

  1. Aktualitet

    Rekord në Ballkan/ 11,4 mijë studentë nga Shqipëria studiojnë jashtë, kryesoisht në Itali e Gjermani
  2. Aktualitet

    Prishtina shtrenjton parkimin, deri në 20 Euro për një ditë në qendër
  3. Aktualitet

    Shqipëria dhe Kosova forcojnë bashkëpunimin për shpëtimin në male
  4. Aktualitet

    Bota përballet me mungesë financimi prej 30 trilionë Eurosh
  5. Aktualitet

    Turizmi botëror drejt rekordit: 1.57 miliardë mbërritje më 2026

Më shumë nga Zëra