E mërkurë, 18 nëntor 2026

Rubrikat

Mbështet Limit.al

BEFASIA POETIKE E HASAN SELIMIT

Rreth vëllimit “UNË DHE FJALA”

Nga QAZIM SHEHU

Hasan Selimi i lindur në një trevë poetike (Kasaj –Tropojë) ku fjala është mençuruar që herët,vjen, kohëve të fundit, me një numër librash clësorë ku shpalos botën e vet,kërkime dhe një rritje cliësore të fjalës drejt niveleve të reja të shprehjes.Nuk është nevoja t`i kujtojmë lexuesit dobitë e fjalës, as çfarë është thënë për të nga mendimtarë të ndryshëm, sepse lexuesi i di,por vetëm të theksojmë se Hasan Selimi është nga ata poetë që fjalën e respekton dhe e ngre në kuotat estetike të shprehjes.Kjo, se ai e di mirë peshën e shprehjes së saj,se fjala ndjehet më e bukur,më jetësore, më e paqtë vetëm në organizime të thurjes së vargut.

Studiuesi Ramiz Lushaj e ka quajtur penën e Hasan Selimit penë alpine,se me të drejtë, pikërisht duke qenë nga një mjedis  i bukurive të bjeshkëve ,këtu fjala zihet ngushtë para madhështisë së tyre,po njëherit merr më shpejt flatra.  Fjala për poetin bëhet shtëpi e qenies,domosdo e shprehjes,thurje e qëllimit dhe mundësi e transfigurimit të ndjesive dhe perceptimeve të ndryshme në ravijëzimet e holla të qiellit bjeshkor ku malet e larta, më së shumti ,duket se banojnë në qiell.

Kur lexon një vëllim poetik kërkon të kapësh shqetësimin e poetit, çfarë e ka frymëzuar atë.Vëllimet poetike janë të ndryshme dhe kanë secili larminë e vet në pangjashmëri me njëri tjetrin.Edhe vëllimet poetike të një poeti nuk i ngjajnë njëri tjetrit, sepse shkruhen në gjendje të ndryshme shpirtërore.Kjo është e kuptueshme.Hasan Selimi në këtë vëllim sjell dashurinë e vet për fjalën,e vendos unin e vet në trazim intelektual për të kapur finesën e saj,fjala vjen si çerdhësi që duhet të strehojë sa e sa kuptime.Në këtë kontekst, shpërfaqet një botë e tërë ndiesore dhe mendimore që tregon jo vetëm shqetësimet intelektualiste të tij, po edhe mençuron një qasje të veçantë  sesi mund ta kuptosh modernitetin e këtij poeti i cili shfaqet me një verb të thjeshtë e strukturë solide në poezi dhe me një triblim kuptimi që qartëson dilemat e hpirtit njerëzor.”Poeti i vjetër sa dy epoka/dridhet i tëri…”, kumton poeti si parahyrje,  sepse :”Në gurin e nisa të numëroj/me kohë t`i mësoj oratorinë…” dhe :E gjeta varur/në një degë mali/gur/se me lotin tim pastrova tel lahutën”.Poeti e krijon substratin dhe e shpall si moto poetike.Metafora shtrihet dhe përtërihet në të gjitha rrafshet e saj  dhe Selimi e mbart atë si nevojë të shprehjes, pa synuar ta thërrasë me ngut.Fjala ngre peshën e vet aty ku e ngre dhe shenjon gjithë kuptimet që mundet.Kështu, poeti, lexueshëm infiltron në këto kuptime me mençurinë e tij,pa harruar të japë veten e vet dhe të shënjojë përmes kujtesës gjithë ç`ka përjetuar.Përjetimi tek ai tregohet dhe fjala zgjerohet përmes tij.Dhe kështu ai të befason sepse është një poet që sjell zërin e vet,e ky zë ngrihet në disa pika që gjallojnë përmes jetësimit autentik dhe identifikimit motivor.Ai rendën dhe e hap zemrën dhe kapakët e mendimit drejt motiveve të vendlindjes,drejt gurit,lahutës, drejt kujtesës;hipën në  shkallët e  qiellit,malit,lumit,duke u bërë  një poet që e mjafton lëvizjen në forcën që jep të shprehurit e fjalës,po nuk e ndal aty,përkundrazi, këtë lëvizje nuk mund ta shpërfillë, as ta verë në gjumë,sepse fjala kërkon energinë e mendjes shpirtërore që mbetet perla në guackën e saj.Të gjitha këto mesazhe jepen në poezinë e tij ,herë drejtpërdrejt, kur ai fjalën e përmend për të mos e harruar atë,po edhe kur vihet në kontekste të ndryshme të përballjes dhe të ftesës që bën hija e saj madhore.

Vëllimi “Unë dhe fjala”shpreh në dukje një akordancë,marrëveshje që në pamje të parë , duket e çtipizuar ,si e shkëputur nga një bisedë,kurse në vetvete kemi të bëjmë me një pozicionim të vështirë, sidomos për një poet.

Poeti e kërkon fjalën përmes heshtjes,mallit,brengës,kontaktit me sendet,fjala vjen dhe i vë këmbë flatra fantazisë,ajo ngrihet herë si një pupël në ajër e herë zhduket e merr fluturime të largëta ku nuk e rrok syri, e herë vjen pranë pa treguar se ku ndodhet.Loja me të mbetet një lojë e përjetshme një ngacmim gjenerues,një dritëhije,një përmallim.Hasan Selimi është krijues që e vlerëson atë dhe i jep liri në krijimet e veta,kështu,poezia e tij organizhet si një bisedë e këndshme,si një nevojë për vetëshprehje dhe siguron dëgjueshmërinë e munguar që shpalos kumte të gjalla.Është një poezi e ndjenjave të sinqerta e pambingarkuar me figura dhe e gjendur në bërthamën e vet aktive,sepse poeti shprehet:”veten time vras për pak fjalë”. E në kërkim të saj vijon:”Midis kohësh baj llogari/si në valën e Drinit travitun”.Duke kapur kuintesencën e kësaj shprehje na duhet të mendojmë se fjalët janë si njerëzit, se në shtresat e kohës mbulohen dhe disa humbasin,po nuk humbet kurrë kujtimi për to,sepse fjalët kanë shpirt,ato transformohen,transfigurohen,kalojnë kuptimet e vetvetes dhe mbesin brenda kuptimit.”Ato ngrihen të gjitha të festojnë/ndezin qirinjtë të vallëzojnë shpirtrat”;është gjithmonë misteri i tyre që  ndjell edhe pse shpesh ky mister,si çdo emërtesë e tij, me ndjelljen lodh .”Fshehtë më shikon/dalun nga zgavra e një lëvozhgë lisi”,një citim që mund të sillet në përfytyrimin e fjalës,duke kuptuar se nga del ajo.Kështu natyra e vendlindjes bëhet një ravijëzim që sillet  ndërkëmbyeshëm në pamjet që jep në poezinë e Hasan Selimit,po njwherit objektet e tij poetike kufizohen pikërisht aty,gjithnjë nëpër trininë e unit,vendit dhe kohës dhe fjala si gjenerim i mendimit.

Lumenjtë zogjtë,guri,malet,bëhen shenja që përcaktojnë piketa të shpirtit e në këtë shëtitje të imagjinatës poeti i bën thirrje vargut:”Çohu o varg e ty të shitoftë zana/mblidh rrathët e lidhu si ke qenë”;e këtu,në kërkim të fjalës, poeti ndjen nevojën e ringritjes, e ndihmës së fjalës,si një mbështetje e fortë udhëtuese për të kapur pamje dhe imazhe, për të mos u ndjerë i qetë përpara bukurive të kësaj jete po edhe të  sa pamjeve të tjera që jep ajo.

Poeti Hasan Selimi  në krijimtarinë e vet,ai merret me publicistikë njëherit,me tregime,arrin të sjellë një botë shpirtërore që pasurohet dita ditës me kërkime të tij poetike,po edhe me nevojën për t`u thelluar në raporte të caktuara të mendimeve dhe ndjenjave;poet me ndjenjë ,po ndjenja vjen në poezinë e tij e kultivuar,ajo nuk është e hapët,përkundrazi kemi një ndjenjë që përcillet në thellësinë e mendimeve e të këndvështrimeve përmes filozofisë së të gjeturit të kuptimeve ekzistenciale,përtej të dukshmes dhe misterit.Dhe shpesh ai bën një dialog me kohën,me gjërat që s`janë dhe janë, dhe shtrin kështu vështrimin e vet në sa e sa kuptime dhe sendërtime të imagjinatëssë tij.Ky  monolog me veten e nënkupton shqetësimin e tij poetik dhe shqetësimi kërkon fronëzimin e fjalës.Ai është një poet me varg të qetë,të pakufizuar nga metri,rima,brenda strukturës që përcaktohet në kufijtë e thënies , sa të mos prishet masa e saj.Shqetësimi për fjalën është shqetësimi më njerëzor,më i bukur,sepse fjala për poetin mbetet arma e vetme e luftës së tij në identifikimin e shpirtit,e kjo të kujton vargjet e Naimit:”Pse s`ka fjalë të dëftejë/dashurinë e bukurinë/nuk e them dot atë ndjenjë/nuk e them dot perëndinë.”

Fjala mbetet e pamjaftueshme,por ajo nuk ka tjetër ndihmëse që ta mbartë misionin e kumtimit, përveç saj.E kjo t`i kujton vargjet e Oktavio Paz:”Midis asaj që them dhe nuk them/poezia…”Në këtë derivat estetik qëndron edhe poezia e Hasan Selimit,një poezi që,  në vëllimin në fjalë, konturon pamje dhe imazhe të brishta e të bukura,sjell dëshmi të një shpirti në trazim,po edhe të një mendje e cila gjithnjë lodhet të ndreqë poetikisht e të shpalosë.Një pjesë e madhe  e poezive i drejtohen fjalës duke sjellë kësisoj boshtin tematik të vëllimit,e duke na krijuar sa e sa hamendësime dhe qëndrme tonat që e bën tekstin poetik të Selimit një tekst të hapur,përfshirës dhe ku lexuesi  mund të angazhohet emocionalisht e mendërisht.Hasan Selimi është i vetëdijshëm për vështirësitë e fjalës si çdo poet i mirë,por prapë si çdo poet i mirë,këtë vetëdije nuk e shuan në vetëkënaqësi,por e ruan nga ajo,sepse misioni i fjalës është i vështirë dhe kërkon mundim të madh.Fjala është nazelie,por joshëse…dhe, kur e arrin, ajo e transferon veten në një joshje tjetër që duhet ta arrish ,e kështu pambarim…

Të fundit

  1. Aktualitet

    Rekord në Ballkan/ 11,4 mijë studentë nga Shqipëria studiojnë jashtë, kryesoisht në Itali e Gjermani
  2. Aktualitet

    Prishtina shtrenjton parkimin, deri në 20 Euro për një ditë në qendër
  3. Aktualitet

    Shqipëria dhe Kosova forcojnë bashkëpunimin për shpëtimin në male
  4. Aktualitet

    Bota përballet me mungesë financimi prej 30 trilionë Eurosh
  5. Aktualitet

    Turizmi botëror drejt rekordit: 1.57 miliardë mbërritje më 2026

Më shumë nga Zëra