Industria ndërkombëtare e tekstileve dhe e letrës po hyn në një fazë të re zhvillimi, duke kërkuar alternativa ndaj përdorimit të drurit për prodhimin e fibrave, me synimin për të zvogëluar prerjen e pyjeve dhe dëmtimin e biodiversitetit.
Sipas një analize të publikuar nga Reuters më 14 tetor 2026, kompani ndërkombëtare po investojnë në teknologji që mundësojnë prodhimin e materialeve tekstile nga mbetjet bujqësore, përfshirë kashtën e grurit dhe të orizit.
Këto materiale po vlerësohen si një mundësi për të zvogëluar varësinë e industrisë nga fibrat me origjinë pyjore.
Organizata ndërkombëtare mjedisore Canopy vlerëson se çdo vit priten mbi 300 milionë pemë për prodhimin e fibrave tekstile me bazë druri.
Përballë këtij realiteti, organizata po bashkëpunon me qindra kompani të njohura ndërkombëtare për të nxitur përdorimin e materialeve alternative.
Në projektet e reja janë përfshirë edhe kompani të mëdha të industrisë së veshjeve, si H&M dhe C&A.
Një projekt pilot ka demonstruar mundësinë teknike të prodhimit të fibrave tekstile nga kashta e grurit, duke hapur perspektiva të reja për përdorimin ekonomik të mbetjeve bujqësore.
Përveç zvogëlimit të kërkesës për dru, teknologjitë e reja mund të ndikojnë në uljen e ndotjes së shkaktuar nga djegia e mbetjeve bujqësore.
Kjo është veçanërisht e rëndësishme për vendet ku kashta dhe mbetje të tjera të prodhimit bujqësor digjen në sipërfaqe të hapura.
Sipas Canopy, zhvillimi i industrisë së fibrave alternative kërkon investime shumë të mëdha në teknologji dhe në ngritjen e kapaciteteve prodhuese.
Organizata synon të nxisë prodhimin e 60 milionë tonëve materialesh alternative deri në vitin 2033, me investime të nevojshme që vlerësohen në rreth 78 miliardë dollarë.
Megjithatë, sfidat mbeten të konsiderueshme.
Kostot e prodhimit, mungesa e infrastrukturës industriale dhe nevoja për standarde të qëndrueshmërisë mjedisore janë ndër pengesat kryesore për përdorimin masiv të këtyre materialeve.
Zhvillimi i fibrave alternative mund të krijojë mundësi të reja edhe për ekonominë rurale.
Në vend që mbetjet bujqësore të hidhen ose digjen, ato mund të shndërrohen në lëndë të para për industri të reja.
Një model i tillë mund të krijojë të ardhura shtesë për fermerët, të nxisë punësimin dhe të ndihmojë në përdorimin më të qëndrueshëm të burimeve natyrore.
Për vendet me sipërfaqe të mëdha pyjore dhe ekonomi bujqësore, si Shqipëria dhe shtetet e tjera të Ballkanit Perëndimor, këto zhvillime mund të shërbejnë si shembuj për nisma të ekonomisë së gjelbër.
Kalimi drejt materialeve alternative nuk e zëvendëson nevojën për mbrojtjen e drejtpërdrejtë të pyjeve, por mund të kontribuojë në uljen e presionit mbi ekosistemet natyrore.
