Çmimet e karburanteve në tregjet me pakicë nuk lëvizin në të njëjtin ritëm me çmimin e naftës bruto në tregjet ndërkombëtare. Edhe kur nafta bie ndjeshëm në bursat globale, kjo nuk reflektohet menjëherë në pikat e karburantit.
Sipas analizave të publikuara nga New York Times, një nga arsyet kryesore është mënyra se si furnizohen pikat e karburantit. Ato blejnë rezerva me çmime që janë vendosur më herët, shpesh në nivele më të larta, dhe kërkojnë kohë që të zëvendësojnë stokun me furnizime të reja më të lira.
Një tjetër faktor lidhet me sjelljen e tregut dhe mbrojtjen e fitimit. Kur çmimet rriten shpejt, konsumatorët e ndiejnë menjëherë dhe bizneset i përshtatin çmimet me shpejtësi për të shmangur humbje. Ndërsa kur çmimet bien, ulja në pompa ndodh më ngadalë, pasi operatorët përpiqen të rikuperojnë kostot e mëparshme.
Ekspertët e ekonomisë theksojnë se ky është një fenomen i njohur si “asimetria e çmimeve”: konsumatorët reagojnë fort ndaj rritjeve, ndërsa uljet perceptohen më pak urgjente, duke i dhënë tregtarëve hapësirë për të vonuar reduktimin e çmimeve.
Një tjetër element i rëndësishëm është struktura e fitimit në industrinë e karburanteve. Sot, shumë pika karburanti nuk e sigurojnë fitimin kryesor nga shitja e benzinës, por nga shërbimet shtesë si dyqanet apo ushqimet. Për këtë arsye, ato janë të kujdesshme të mos ulin çmimet shumë shpejt, pasi ndryshimet në çmim ndikojnë drejtpërdrejt në fluksin e klientëve dhe në shitjet e tjera.
Në disa tregje, si në SHBA, konsumatorët kanë filluar të ndryshojnë edhe sjelljen e tyre, duke marrë më pak karburant për furnizim dhe duke kërkuar alternativa më ekonomike, ndryshime që në disa raste mbeten edhe pasi çmimet ulen.
Në përmbledhje, çmimi i naftës në pompa nuk ndjek menjëherë lëvizjet e tregut ndërkombëtar, pasi ndërhyjnë faktorë si kostoja e stokut, strategjitë e biznesit dhe reagimi i konsumatorëve, duke e bërë uljen e çmimeve një proces më të ngadaltë se rritja./NYT
