Screenshot
Rezultatet e reja të Programit Ndërkombëtar për Vlerësimin e Nxënësve, të njohur si PISA 2025, kanë ngritur shqetësime serioze për gjendjen e arsimit në Europë dhe në vendet e tjera të zhvilluara.
Në testim morën pjesë më shumë se 760 mijë nxënës 15-vjeçarë, nga 91 vende dhe ekonomi të botës. Sipas rezultateve të publikuara nga Organizata për Bashkëpunim dhe Zhvillim Ekonomik – OECD, niveli mesatar në lexim, matematikë dhe shkencë në vendet anëtare ra në pikën më të ulët të regjistruar deri tani.
Leximi pëson rënien më të madhe
Nga viti 2015 deri më 2025, rezultatet mesatare në vendet e OECD-së ranë:
- me 28 pikë në lexim;
- me 22 pikë në matematikë;
- më lehtë, por përsëri në rënie, në shkencë.
Të dhënat tregojnë se një numër i madh nxënësish po hasin vështirësi në kuptimin e teksteve, në arsyetimin matematikor dhe në zgjidhjen e problemeve.
Shpërqendrimi digjital dhe përdorimi i inteligjencës artificiale
Ekspertët vërejnë se përdorimi i tepruar i telefonave, rrjeteve sociale dhe pajisjeve digjitale po ndikon në përqendrimin dhe rezultatet e nxënësve.
Edhe përdorimi i pakontrolluar i inteligjencës artificiale për kryerjen e detyrave mund t’i dobësojë aftësitë e të menduarit të pavarur. Megjithatë, kur teknologjia përdoret në mënyrë të moderuar dhe nën drejtimin e mësuesve, ajo mund të shërbejë si mjet i dobishëm mësimor.
Rezultatet tregojnë gjithashtu se nxënësit e aftësuar për ta analizuar dhe kontrolluar në mënyrë kritike informacionin e prodhuar nga inteligjenca artificiale arrijnë rezultate më të mira sesa ata që e përdorin atë pa udhëzim.
Kërkohet ndërhyrje urgjente
Institucionet europiane, qeveritë dhe specialistët e arsimit po kërkojnë masa konkrete për përmirësimin e mësimdhënies. Ndër propozimet kryesore janë:
- forcimi i mësimit të leximit dhe matematikës;
- zvogëlimi i shpërqendrimit digjital në shkolla;
- mbështetja dhe trajnimi më i mirë i mësuesve;
- përfshirja më e madhe e prindërve në edukimin e fëmijëve;
- përdorimi i kontrolluar dhe kritik i inteligjencës artificiale;
- ndihmë e posaçme për nxënësit nga familjet në vështirësi ekonomike.
Rezultatet e PISA-s konsiderohen një paralajmërim i fortë për Europën. Rënia e njohurive bazë të brezit të ri mund të ndikojë në zhvillimin ekonomik, konkurrueshmërinë teknologjike dhe të ardhmen shoqërore të kontinentit.